Batı Anadolu'da Ayanlık Mücadeleleri ve Bergama Voyvodası Sağancılı Veli

The Struggles of Notables in the Western Anatolia and Soğancılı Veli, the Voivoda of Bergama

Özet

XVIII. yüzyılda ayanlar, merkezî otoritenin taşradaki zaaf ve çözülmesinden yararlanarak Osmanlı idaresinde en önemli yerel güçler hâline gelmişlerdi. Osmanlı Devleti'nin hemen hemen bütün taşrasına yayılan bu gelişim ülkenin özellikle iktisadi faaliyetler açısından dikkat çeken merkezlerinde yoğunlaşmıştı. XVIII. yüzyılın ikinci yarısında Bergama ve çevresinde hüküm süren Arapoğulları ailesinin hâkimiyetine son vererek Bergama ve çevresindeki idarî ve iktisadî faaliyetleri kontrolü altına alan Sağancılı Veli, İzmir'i de kuşatmıştı. Sağancılı Veli'nin devlet için bir tehdit olarak ortaya çıkışı, Batı Anadolu'daki faaliyetleri ve öldürülmesinin ardından gelişen olaylar bu dönem tarihinin dikkate değer bir gerçeğidir.

Abstract

The Ayam (Local Notables) took advantage of the internal weaknesses and general disintegration of the Ottoman central government within the provinces in the XVIIIth century. They became the most important local authority of the Ottoman administration. These negative developments against the Ottoman Government spread almost all provinces of the Empire. This situation explicitly focused on the active trade centers of the country. Sağancılı Veli, who had put an end to local power of the family of Arapoğulları in Bergama, who controlled the administrative and economical activities in Bergama and its environments in the second half of the XVIIIth century have laid siege in Izmir. Appearance of Sağancılı l'eli, as a threat to the state and his personal activities in the Western Anatolia then his murder by the State and events after this occasion is noteworthy reality for the history of that period.