DİYARBEKİR EYALETİ ÖRNEĞİNDEXVIII. YÜZYILOSMANLI TAŞRASINDA MUKATAALARÖZELİNDE ÜRETİM VE TİCARET

Manufacturing, Productionand Trading in Ottoman Provinces in the 18th Century Related to Muqataas-in the case of DiyarbekirProvince

Özet

Mukataaadı verilen ve zengin bir çeşitlilik yelpazesinesahipvergi birimleri; XVIII. yüzyıldaOsmanlı taşrasında yaygınlık kazanmaya başlamıştır.Söz konusu dönemde,gelirlerin toplanması için tercih edilen iltizam sistemi yaygınlaşmış ve yanında yeni bir sistem olarak malikâne usulü uygulamaya konmuştur. Bahsedilenmukataalar,pek çok alt gelir kaynağını bünyesinde toplayarak,getirisi ve verimi yüksek bir seviyeye ulaşmışlardır. Böyleceeyaletlerde,tarımsal üretim başta olmak üzere,ticaret ve imalat sektörününönemli dalları,mukataaların konusu haline gelmiştir. Bu çalışma,mukataaları oluşturan alt gelir gruplarının belirlenmesinde ve işletilmesinde nasıl bir usul izlendiği merakından doğmuş olup; yerel düzeyde eyaletlerin ticaret ve üretim hayatlarındanbir kesiteodaklanmaktadır. Çalışmanın mekânını ise Diyarbekir eyaleti oluşturmaktadır.

Abstract

The income unitscalled as muqataaand had rich varieties started to become popular in Ottoman provinces in the XVIIIthcentury. In this era, iltizam was the common system for collecting tax incomes and besides as a new system, the government put malikâne into practice. These muqataas wereworkingproductivelybyincorporatinglowincomegroups.Inthisway,especially agricultural production and important sections of manufacturing and trading industry in provinces were become subjects for muqataas. This study was bornfrom curiosity of methods which were used for specifying and managing low level income groups which create muqataas and it also focuses on a part of manufacturing and trading lives of local provinces. The location of the study constitutes Diyarbekir province.