KÜLTÜREL AÇIDAN DOĞU AVRUPA’DA İSKİT/SAKAHUN AYNILIĞI MESELESİ

THE UNIFORMITY ISSUE OF SCYTHIANS/SAKAS-HUNS IN EASTERN EUROPE FROM CULTURAL PERSPECTIVE

Özet

M.Ö. 750-700 yılları arasında Türkistan ve Batı Sibirya'dan gelen İskitler/Sakalar, Turgay bölgesi ve Yayık Nehri havzasından geçerek Karadeniz'in kuzeyindeki bozkırlara inmeye ve burada bulunan Kimmerleri yurtlarından çıkarmaya başladılar. Öyle anlaşılıyor ki, bu İskitlerin/Sakaların asıl büyük kitlesi Altaylar çevresi ile Tanrı dağları yöresinde, bugünkü Fergana ve Kaşgar'da yaşamaktaydılar. Batıya doğru göç eden İskitler/Sakalar, Karadeniz'in kuzeyindeki bozkırlarda bulunan bütün kavimlere hâkimiyetlerini kabul ettirdiler. M.Ö. IV. Yüzyılda Sarmatların istilasına kadar siyasi varlıklarını koruyan ve Doğu Avrupa'da Karpat sıradağlarından Don Nehri'ne kadar uzanan geniş bir coğrafyada üstünlük kuran İskitlerin/Sakaların menşei halen tartışmalıdır. Bununla birlikte, İskit/Saka toplumunda tespit edilen ok ve yay ile atın fonksiyonu, insanların muharip özellikleri, inanç dünyası ve aile yapılarından çeşitli geleneklere, arkeolojik kalıntılardaki sanata kadar birçok kültürel unsurların Orta Asya ve Doğu Avrupa'da devletler kuran Hunlarla yakın benzerlikler göstermesi İskitlerin/Sakaların yakinen Türklerle irtibatlandırılmalarına yol açmıştır. Bu sebeple çalışmamızda İskitlerin/Sakaların Doğu Avrupa coğrafyasına göç ettikten sonraki tarihlerini ana kaynaklardan hareketle ele alıp, İskitlerin/Sakaların bilinebilinen sosyo-kültürel yapılarını Asya ve Avrupa Hunlarınınki ile mukayese ederek, İskitlerin/Sakaların kimliği hususunda bir neticeye varmaya çalışacağız

Abstract

Scythians/Sakas who had come from Turkestan and West Siberia in BC 750-700 began to settle down in the areas on Black Sea by passing Turgay Areas and Yayık River and depart Kimmers who had been residing there. It is understund that the major population of Scythians/ Sakas used to live in surroundings of Altay and Tanri Mountains namely today’s Fergana and Kashgar. Moving ot the West, Scythians/Sakas made all the tribes around them accept their rule. The origin of Scythians/Sakas who kept their rule till the invaison of Sarmats and had a sovereignty in the areas from Karpats to Don river are still debatable. In addition to this, the functions of arrow and horse found in their culture, warrior natüre of the people, belief system and some customs from family structure led scientists make an strong connection between Hun Turks and them. Fort hat reason, in our study, we will try to reach a conclusion by examining all the dates after moving into East Europe by taking major sources into account while comparing their socio-cultural traits and European Huns