Dergiler / Tarih Araştırmaları Dergisi / 2004 / Cilt: 22 - Sayı: 35

İlhanlılar'da Ahmed Teküder Dönemi ve Selçuklular

The Reign of Ahmad Takudar in II-Khanids and the Seljuks

İlhan ERDEM

Sayfa
103–111
DOI
—

Özet

Teküder'in iki yıldan biraz fazla süren hükümdarlık dönemi, İlhanlı tarihi için pek de parlak geçmemiştir. O, dışta Memlûkler ile barış ve işbirliği yapma çabasında başarısızlığa uğrarken, içte de zayıf kişiliği sebebi ile istikrarı sağlayamamış, Moğol feodallerini dizginleyememiştir. Buna karşılık, Teküder'in dinî tercihi Müslümanlar ve İslam dünyası için bir zafer sayılabilir. Anadolu'ya gelince, Moğolların 1277 Memlûk müdahalesinin ardından Anadolu'da kurdukları rejim, siyasî manada Türkmenlere kısmî özerklik verirken Selçuklu hanedanını güçlendirip yerli feodalleri sindirme esasına dayanıyordu. Ekonomik olarak ise, kaynaklar ve üretim meta'ı, büyük bölümü İlhanlı hazinesine aktarılmak kaydıyla İlhan ve Moğol feodaller arasında paylaşılmıştı. Ahmed Teküder'in kısa hükümdarlık devrinde de Anadolu'da uygulanan Moğol sisteminde fazla bir değişiklik yapılmamıştır. Eski yapı korunma yoluna gidilmiştir. Bu rejime karşı çıkan zümreler de Kongurtay örneğinde görüleceği üzere, çok sert ve acımasız bir biçimde cezalandırılmaktadır. Yine bu dönemde Selçuklu hanedanı zayıflatılmış ve ülke iki ayrı yönetime ayrılmıştır. Ülkedeki Moğol feodaller ise güçlendirilmiştir.

Abstract

The reign of Takudar, continued more than two years, was not a successful period for the Il-Khanid history. He had been unsuccessful on the enterprise of peace with Mamlûks. Because of his weak personality, the stability of thecountry was not able to ensured, and the Mongol feodals were not able to control. Nevertheless, the preference of Takudar is counted a victory for the Islamic World and the Muslims. The Mongol regime established after Mamlûk intervention in 1277, based on strengthening the Saljukid dynasty and intimidating the local feodals. This regime provided a partial autonomy for the Turcoman groups. During Ahmad's reign, any important change was not conduct on Mongol system applied Anatolia, and former system preserved. The country was divided in to two parts and weakened. Opponents of this system were punished severely, for example, Kongurtay.