TÜRKİYE’DE HELİKOPTER EBEVEYNLİK EĞİLİMİ VE HELİKOPTER EBEVEYNLERİN DEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

Özet

Çocuklarını yetiştirmede tutarsız bir otoriterlik ve aşırı korumacılık karışımıyla bilinenhelikopter ebeveynlik tarzı; çocuğun yaşından bağımsız olarak onları kontrol etme ihtiyacı,onlara özerklik vermeme veya sınırlandırma, çocuklarını gerçekten sevmedikleri etkinlikleriyapmaya zorlama, farklı konularda ders aldırma veya başkalarıyla sosyalleşmesinden mahrumetme, akademik sonuçları her şeyden önemli ve öncelikli tutma, çocuklarının yaptıkları herşeyde haklı olduklarını düşünme eğilimi, okul öncesinden üniversiteye kadar her kademedeöğretmen ve okul kurullarından sürekli olarak şikayette bulunma davranışlarıyla karakterizebir çocuk yetiştirme yaklaşımıdır.Yapılan araştırmanın amacı Türkiye’de helikopter ebeveynliğin yaygınlığını hem anne hembaba boyutunda ortaya koymaktır. Bu gelen amaç çerçevesinde anne babaların hangi konulardahelikopter ebeveyn tutumlarının daha baskın olduğunun; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, yerleşimyerinin özelliği gibi demografik değişkenlere göre tespit edilmesi hedeflenmiştir. Araştırmadabetimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla Yaşları 11 ile 22 arasında değişen ve ortaokulile lisans üstü eğitim seviyelerinde öğrenim gören 1600 kişiye Algılanan Helikopter Ebeveynölçeği uygulanmıştır. Ebeveynlerinin tutumunu helikopter olarak algılayan 666 katılımcınınverileri üzerinde de tanımlayıcı istatistik değerleri, varyans analizi, t testi ve Scheffe test ileanalizler yapılmıştır.Araştırmada, Türkiye’de annelerin üçte birinin, babaların ise yedide birinin helikopterebeveyn tutuma sahip olduğu, annelerin babalara kıyasla daha fazla helikopter tutumsergiledikleri gözlenmiştir. Ortaokulda öğrenci olan katılımcıların algıladıkları helikopterebeveyn tutumları, diğer eğitim kademelerindeki katılımcılardan yüksek bulunmuştur. Tekçocuklu, büyük şehirlerde yaşayan ebeveynlerde helikopter tutum daha fazla gözlenirkenhelikopter ebeveyn tutumunun çocukların cinsiyetinden etkilenmediğini de saptanmıştır

Abstract

Known by the combination of inconsistent authoritarianism and overprotection, helicopter parenting style is an child-rearing approach characterised by the behaviours of controlling the children, not granting them autonomy or limiting it, forcing them to perform activities which they really do not like, having them take lesson on different subjects or depriving them of socialisation with others, holding their academic results important and prioritised before everything; the tendency to think that their children are right in everything they do; and complaining about teachers and school councils at every level from preschool to university regardless of child’s age. This research aimed to investigate the prevalence of helicopter parenting from the aspects of both parents. According to this general purpose, it was intended to determine on which subjects the helicopter parenting attitudes were more dominant by demographics such as age, gender, educational level, and characteristics of the place of residence. Descriptive survey method was used in the research. To this end, the Perceived Helicopter Parenting Scale was applied to 1600 individuals whose ages varied between 11 and 22 years and who were studying in the levels ranging from secondary school to postgraduate education. The data of 666 participants who perceived the attitudes of their parents as being helicopter were subjected to analyses with the methods of descriptive statistics, variance analysis, t-test and Scheffe test. It was observed in the research that one-third of the mothers and one-seven of the fathers in Turkey had helicopter parenting attitude and the mothers were exhibiting more helicopter attitudes than the fathers. Helicopter parenting attitudes perceived by the secondary school students were found to be higher than the attitudes perceived by other educational levels. While helicopter attitude was observed more among the parents with one child and living in metropolitans, helicopter parenting attitude was not affected by children’s gender.