Uluslararası İlke ve Standartlar Bağlamında Yaşlı Hakları ve Sosyal Hizmet Uygulamaları

Elderly Rights and Social Service Practices in the Context of International Principles and Standards

Özet

Tüm dünyada nüfusun yaşlanmakta oluşu, yaşlılığı, yaratacağı ekonomik, sosyal ve sağlık sorunların giderilmesi bağlamında sosyal politikaların odağı haline getirerek uluslararası kuruluşların, devletlerin ve bilimsel çalışmaların gündemine taşımıştır. Böylece özel olarak korunması gereken bir kesim olarak algılanmaya başlanan yaşlıların sahip oldukları haklar Birleşmiş Milletler (BM) başta olmak üzere Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), BM Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü, Gıda ve Tarım Örgütü, Uluslararası Çalışma Örgütü (UÇÖ), Avrupa Komisyonu, Avrupa Birliği (AB) gibi birçok uluslararası kuruluşça yapılan düzenlemelerle güvence altına alınmaya çalışılmıştır. Söz konusu uluslararası kuruluşlarca yapılan düzenlemeler bağlamında birçok ülkede olduğu gibi Türkiye’de de yaşlıların korunmasına yönelik yasal düzenlemeler yapılmaktadır. Ancak gerek uluslararası ve gerekse de ulusal düzeydeki doğrudan veya dolaylı bir şekilde yaşlı haklarını güvence altına alan düzenlemelerde bir dağınıklık söz konusudur. Çalışmanın genel amacı, uluslararası ve ulusal mevzuattaki dağınıklığa rağmen yaşlı haklarını bütüncül ve kategorik bir yaklaşımla ortaya koymak ve Türkiye’de söz konusu hakların uygulama boyutunu saptamaktır. Yaşlı haklarının korunması için gerekli yükümlülüklerin daha belirgin hale getirilerek kamusal farkındalık ve bilinç oluşturmak ise çalışmanın sonuç hedefidir. Çalışmada niteliksel veri toplama tekniği olarak literatür taramasından yararlanılmıştır.

Abstract

The aging of the population in the whole the world has brought the elderly to the agenda of international organizations, states and scientific studies by making them the focus of social policies in the context of reducing economic, social and health problems. In this way, the rights of the elderly, who are perceived as a special protection group are tried to be guaranteed in regulations made by international organizations such as the United Nations (UN), the World Health Organization (WHO), the United Nations Educational Science and Culture Organization, the Food and Agriculture Organization, the International Labor Organization (ICC), the European Commission, the European Union (EU). As mentioned in many countries in the context of arrangements made by international organizations in Turkey, it is made legal arrangements for the protection of the elderly. However, there is a disorganization in regulations that guarantee the rights of the elderly, either directly or indirectly, both at the international and national levels. The general purpose of the study is to provide a holistic and categorical approach to the rights of the elderly despite the disorganization of international and national legislation and to determine the application scope of those rights in Turkey. The objective of the study is to create public awareness and awareness by making the obligations necessary for the protection of the rights of the elderly more specific. In the study, literature search was used as qualitative data collection technique