HALKLA İLİŞKİLER UZMAN ROLLERİ AÇISINDAN MUSTAFA KEMAL ATATÜRK: “ATATÜRK’ÜN SÖYLEV VE DEMEÇLERİ” ÜZERİNE BİR DURUM ÇALIŞMASI

ANALYZING MUSTAFA KEMAL ATATÜRK FROM THE PERSPECTIVE OF PUBLIC RELATIONS SPECIALİST’ ROLES: A CASE STUDY OF A COLLECTION BOOK “ATATÜRK’ÜN SÖYLEV VE DEMEÇLERİ”

Özet

Kurtuluş Savaşı’yla başlayıp Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecine halkla ilişkilerfaaliyetleri açısından bakıldığında, Mustafa Kemal Atatürk’ün çoklu halkla ilişkilerçalışmaları gerçekleştirdiği görülmektedir. Bu çalışmada, Atatürk’ün gerçekleştirdiğifaaliyetler, halkla ilişkiler disiplini açısından ele alınmış, Atatürk’ün bu süreçte halklailişkiler faaliyetleri gerçekleştirip gerçekleştirmediği araştırılmış ve bunlarıgerçekleştirirken halkla ilişkiler uzmanı rolleri (teknisyen, uzman rolleri) üstlenipüstlenmediği, rol teorisi bağlamında araştırılmıştır. Buradan yola çıkılarakgerçekleştirilen nitel çalışmada, araştırma deseni durum çalışması olarak belirlenmiştir.Araştırmanın evrenini, Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri (2006) isimli eser oluştururkenamaçsal örneklem alma yöntemiyle evrenin tamamı örneklem olarak seçilmiştir. Veritoplama tekniği olarak doküman incelemesi yapılmış, veri analizinde betimsel analiztekniğinden yararlanılmıştır. Toplam 3 cilt, 259 bölümden oluşan bu dizi yayın, halklailişkiler kategorileri ve temaları açısından taranarak toplamda 162 belgeye indirilmiştir.Geçerlilik, güvenilirlik testleri yapılmıştır. 162 belgenin incelendiği araştırma sonucundaAtatürk’ün bu süreçte gerçekleştirdiği faaliyetlerin birer halkla ilişkiler çalışması olduğu,bu faaliyetler arasında en çok kişilerarası iletişimin (yüzyüze iletişimin); ardından kitleiletişimin, özellikle de basınla ilişkilerin yer aldığı belirlenmiştir. Halkla ilişkiler uzmanrolleri açısından teknisyen ve yönetici rolleriyle inşa etme, motive etme, sürekliliksağlama görevlerini eşit bir şekilde üstlendiği belirlenmiştir.

Abstract

Starting from Turkish Independence War, and during the establishment of Republic of Turkey, Mustafa Kemal Atatürk has executed multiple public relations tasks and activities. In this study, public relations tasks and activities which were designed and also performed by Atatürk himself were analyzed. In this study, it was aimed to determine those activities which Atatürk has performed either PR tactics or not, and to explore whether he had undertaken PR practitioner roles (i.e. technician, specialist). Following to the role theory, a qualitative research was executed. As a research design, case study method was chosen. “Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri” which is a collection book from his speeches and statements has comprised from 3 volumes, 259 chapters. This book collection has formed the research universe and also the sample of the study. To collect data, document analysis was conducted, 162 documents were extracted from the main sample. Validity, reliability tests were conducted as well. Descriptive analysis technique was employed for the data analysis. Findings reveal that Atatürk has performed several PR tasks and activities. Among these activities; interpersonal communication (face-toface communication) was preferred mostly. It’s obvious to clarify that mass communication techniques (especially press relations) were another most preferred activities among others. In terms of PR practitioner roles, he has performed technician and specialist roles equally.