BAŞKANLIK SİSTEMİNDE DENGE VE DENETİM: PARLAMENTONUN YÜRÜTMEYİ DENETLEME İŞLEVİ VE PARLAMENTO ADINA YÜRÜTÜLEN SAYIŞTAY DENETİMİNİN ÖNEMİ

CHECKS AND BALANCES IN PRESIDENTIAL SYSTEM: OVERSIGHT ROLE OF PARLIAMENT ON EXECUTIVE BRANCH AND IMPORTANCE OF AUDITS CARRIED OUT BY SUPREME AUDIT INSTITUTIONS ON BEHALF OF THE PARLIAMENT

Özet

Erkler sisteminde iyi tasarlanmış denge ve denetim mekanizmalarının varlığı,etkin işleyen, demokratik ve istikrarlı bir yönetimin temel koşuludur. Erklerin katıayrılığına dayanan başkanlık sisteminde her erk daha bağımsız, hızlı ve etkin hareketetme kabiliyetine kavuşmakta; karşılıklı denge ve denetim mekanizmaları ise sistemindaha demokratik bir yapıda sürdürülmesini güvence altına almaktadır. Yasamanınyürütme üzerindeki denetiminde en büyük destekçisi olan Sayıştaylar, tamamlayıcı dengeve denetim mekanizması olarak bu sistemde parlamento ile yakın bir ilişki içinde etkiliişlevler üstlenmektedir. Etkin bir Sayıştay, kamu yönetiminin hukuk devletinin gerekleridoğrultusunda, verimli ve etkin şekilde işlemesini sağlarken, aynı zamanda adına denetimyaptığı yasamanın yürütme üzerindeki demokratik gözetimini güçlendirmektedir.Kendine özgü nitelikleri olmakla birlikte büyük ölçüde dünyadaki başkanlıksistemlerinden esinlenilerek tasarlanan Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminin Türkiye’debaşarıya ulaşması da erkler arasındaki denge ve denetimin etkili şekilde işlemesi ile mümkünolabilecektir. Bu nedenle yeni sistemde gerek TBMM’nin denetim ve gözetim kapasitesininartırılmasında, gerekse kamu yönetiminde ihtiyaç duyulan yeniden yapılanma sürecininsağlıklı yönetilmesinde Sayıştaya önemli görevler düşmektedir.

Abstract

The existence of well-designed check and balance mechanisms in the powers system is a main condition for an effective, democratic and stable administration. In the presidential system, which is based on the strict separation of powers, each power gains the ability to act more independently, faster and more effectively; mutual checks and balances mechanisms ensure the system is sustained in a more democratic structure. Supreme Audit Institutions (SAIs), which are the pillars of support for the oversight of legislature on the executive play effective roles as a complementary balance and control mechanism in a close relationship with the parliament. An effective SAI ensures both the efficient and effective functioning of the public management in line with the requirements of the rule of law and strengthens the democratic oversight of the legislature, on whose behalf it performs audits, on the executive. The success of the presidential system in Turkey, which was mainly designed with inspirations from the presidential systems around the world, although it has unique characteristics, will be possible with the effective functioning of the checks and balances among the powers. Therefore, in the new system, the Turkish Court of Accounts has important duties both in increasing the audit and oversight capacity of the Turkish Grand National Assembly and in properly managing the restructuring process needed in public management.