KENDİNE DÖNÜŞ KULÜBÜ: PARÇALANMIŞ BİLİNCİN ARKETİPLERİ OLARAK TYLER VE MARLA

Özet

Chuck Palahniuk’un Dövüş Kulübü (1996) romanını, David Fincher 1999 yılında aynı isimle sinemaya uyarlar. Dövüş Kulübü’nün anlatıcısı, bir gökdelenin on beşinci katında, lüks bir dairede yaşar; iyi bir işi ve arabası vardır. Anlatıcı, topluma yansıttığı kişiliği ile rolünü mükemmel oynadıkça gerçek doğasını gizler. Büründüğü rolden uzaklaşmak için toplumsal bir maske takmak zorunda kalmadığı dayanışma gruplarına gider ve orada Marla ile karşılaşır. Marla, anlatıcının tam zıddı bir kişiliğe sahiptir, özgür ve kuralsızdır. Anlatıcı, Marla ile çatışma yaşarken Marla gibi özgür ve kuralsız olan başka bir kişi ile daha tanışır: Tyler. Analitik psikolojinin kurucusu İsviçreli Psikiyatr Carl Gustav Jung, kişilik bölünmesini arketip kavramı ile açıklar. Her insanda persona, anima ve gölge gibi arketiplerin var olduğunu savunur. Palahniuk’un Dövüş Kulübü adlı eseri de anlatıcı, Marla ve Tyler kimlikleri etrafında Jung’un üç arketipinin ortaya çıktığı bir metindir. Makalede Dövüş Kulübü romanı ve filmi, Jung’un üç arketipi -persona, anima ve gölge- çerçevesinde bu arketipleri konu alan farklı edebî eserlerden seçilen alıntılarla pekiştirilmiş olarak incelenecektir.

Abstract

In 1999, David Fincher adapted Chuck Palahniuk’s novel Fight Club, written in 1996, to the cinema with the same name. The narrator of Fight Club hides his true nature as he plays his role perfectly with the personality he reflects on the society. He goes to solidarity groups where he doesn’t have to wear a social mask to move away from his role and meets Marla there. While conflicting with Marla, the narrator meets another free and lawless person like Marla: Tyler. Swiss psychiatrist Carl Gustav Jung explains dementia with the concept of archetype. He argues that there are archetypes such as shadow, persona and anima in every human being. Palahniuk’s Fight Club is a text that reveals three archetypes of Jung around the identities of the narrator, Marla and Tyler. In this article, Fight Club novel and film will be examined within the framework of Jung’s three archetypes –persona, anima and shadow-, with the selection of different literary examples elaborating these archetypes.