Batılılaşma serencamında bir olanı kavramak: Muallim Nâcî'nin Tevhîd'i

Özet

İslâmî edebiyatın sacayağı Besmele-Hamdele-Salvele olarak özetlenebilir. Bir edebî tür olaraktevhîdde Allah‟ın birliği meselesi, Cemâl ve Celâl yönleriyle beraber bazen şer î merkezde bazende tasavvufî merkezde işlenmiş ve neredeyse bütün şairler yakın ve uzak anlamlarıyla berabertevhîd çizgisinde takip edilebilecek eserler vücuda getirmişlerdir. Batılılaşma macerası haladevam eden bir süreç olmakla birlikte, bu çizgi boyunca tevhîd türü zamanla yerini daha karma- şık yapıdaki serzenişlere, daha farklı söyleyiş biçimlerine terk etmiştir. Bu noktada Tanzimat‟tanCumhuriyet‟e uzanan siyasî ve sosyolojik grafikte Muallim Nâcî‟nin klasik çizgiyi devam ettirentevhîdi başlı başına önem arz etmektedir.

Abstract

It could be told that the trivet of Islamic literature is Basmalah-Hamdalah-Salwalah. In Tawhidas a literatural genre, the issue of the Unity of Allah was sometimes dealt with the features ofCamal and Calal on the base of Sharia and sometimes on the base of sufism, and almost allpoets created pieces which could be followed in the line of Tawhid. Although Westernizationadventure is an ongoing process, through this line, the Tawhid genre gave way to more compl i- cated reproaches and more different telling forms by time. At this point, Muallim Nâcî‟s Tawhidsustaining classical line represents an important position in the political and sociolgical fra- mework of the period from Tanzimat to Republican era.