Dergiler / Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2017 / Cilt: 21 - Sayı: 6
Ardahan ilinin (Türkiye) toprak örneklerinde ortalama etkin dozun değerlendirilmesi için doğal radyoaktivite analizi
- Sayfa
- 1583–1590
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada Ardahan ili yüzey topraklarında doğal radyonüklidlerin dağılımı belirlenmiştir. Ardahan ili ve çevre ilçelerinden toplanan 35 adet toprak örneğinin 238U, 232Th, 40K ve 137Cs aktivite konsantrasyonları, NaI(Tl) gama spektrometresi ile ölçülmüştür. Toprak numunelerindeki 238U, 232Th ve 40K doğal radyonüklitlerinin ortalama aktiviteleri sırasıyla, 29.9±6.2, 36.7±6.8 ve 435.1±23.9 Bq kg-1 olarak tespit edildi. Fisyon ürünü 137Cs için, numunelerin ortalama aktivitesi 15.5±0.8 Bq kg-1 olarak belirlenmiştir. 35 adet toprak numunesinde radyonüklidlerin varlığına bağlı olarak ortalama açık hava gama doz oranı (karasal ve kozmik) ve havadaki ortalama yıllık etkili doz oranı sırasıyla, 56.3±8.7 nGyh-1 ve 69.0±6.7 μSv y -1 olarak bulunmuştur. Bu araştırma, rakım ile doğal radyonüklidler arasında net bir korelasyon olduğunu gösterdi. Ardahan şehir merkezi ve ilçeleri için elde edilen sonuçlar, grafiksel olarak sunulmuş ve Türkiye ortalamaları ve dünya ortalamaları ile karşılaştırılmıştır.
Abstract
In this study, the distribution of natural radionuclides in surface soils in Ardahan province has beendetermined. The activity concentrations of 238U, 232Th, 40K and 137Cs in 35 soil samples collected from theArdahan city and its surrounded districts were measured through NaI (Tl) gamma spectrometry. Theaverage activities of the samples were determined to be 29.9±6.2, 36.7±6.8 and 435.1±23.9 Bq kg-1 for thenatural radionuclides 238U, 232Th and 40K, respectively. For the fission product 137Cs, the average activityof the samples was assigned to be 15.5±0.8 Bq kg-1. The average outdoor gamma dose rate (terrestrial andcosmic) and also the average annual effective dose rate in air due to the presence of radionuclides in 35 soilsamples were obtained as 56.3±8.7 nGy h-1 and 69.0±6.7 µSv y-1, respectively. This research showed a clearcorrelation between the altitude and the natural radionuclides. The results obtained for Ardahan citycentrum and its districts were presented graphically and compared with the world average values and thoseof Turkey.