Kesikli Regresyon Modellerinin Kullanımıyla Midye Parazit Sayılarındaki Sıfır Yoğunluğunun Açıklanması

Accounting for Zero Inflation of Mussel Parasite Counts Using Discrete Regression Models

Özet

Ekolojik çalışmaların çoğunda, ya örneklemlerdeki belirleme hataları ya da türlerin varlıkları için elverişsiz yaşam koşulları sebebiyle, türlerin yoklukları kaçınılmazdır ve bunun sonucu olarak çok fazla miktarda sıfır sayısı ya da bolluğu ortaya çıkar. Bu tipteki veriler için genellikle log(bolluk+1) regresyon modellemesi yapılır ve oluşturulan modelinin kestirim için yetersiz olduğu bilinen bir gerçektir. Sıfır sayılı bollukları içeren, aralarında sıfır ağırlıklı regresyon (ZIP ve ZINB), engelli-poisson (HP) ve engelli negatif binom (HNB) bulunan yeni kesikli modeller klasik regresyon modellerine göre daha çok tercih edilmektedir. Türkiye için ekonomik açıdan en önemli deniz ürünlerinden biri olması nedeniyle, bu çalışmada Akdeniz midyelerinin (Mytilus galloprovincialis L.) varoluşlarının tehditi Nematopsis legeri paraziti için önemli biyotik ve abiyotik faktörlerin belirlenmesinde bu dört modelin performanslarının kıyaslanması amaçlanmıştır. Türkiye’nin Sinop şehrinin üç kıyı bölgesinden toplanan parazitlerin sayılarının ortalamada %50’den fazlasının sıfır değerli olduğu görülmüş ve oluşturulan modellerin kıyaslaması bilgi kriterleri ile yapılmıştır. Sonuçlar bu parazitlerin oluşma olasılıklarını en iyi ZINB ve HNB modelleriyle ifade edildiğini göstermiştir ve modellerde etkili faktörlerin bölgelerin çevresel farklılıklarıyla ilişkili olduğu bulunmuştur.

Abstract

In many ecological applications, the absences of species are inevitable due to either detection faults in samples oruninhabitable conditions for their existence, resulting in high number of zero counts or abundance. Usual practice formodelling such data is regression modelling of log(abundance+1) and it is well know that resulting model isinadequate for prediction purposes. New discrete models accounting for zero abundances, namely zero-inflatedregression (ZIP and ZINB), Hurdle-Poisson (HP) and Hurdle-Negative Binomial (HNB) amongst others are widelypreferred to the classical regression models. Due to the fact that mussels are one of the economically most importantaquatic products of Turkey, the purpose of this study is therefore to examine the performances of these four modelsin determination of the significant biotic and abiotic factors on the occurrences of Nematopsis legeri parasiteharming the existence of Mediterranean mussels (Mytilus galloprovincialis L.). The data collected from the threecoastal regions of Sinop city in Turkey showed more than 50% of parasite counts on the average are zero-valued andmodel comparisons were based on information criterion. The results showed that the probability of the occurrence ofthis parasite is here best formulated by ZINB or HNB models and influential factors of models were found to becorrespondent with ecological differences of the regions.