Kur’ân-ı Kerim’de Çevre Bilincine Dair Bazı Ahlâkî Esaslar

Özet

Öz Kur’ân-ı Kerim’de, çevre ile ilgili ayetleri incelediğimiz zamandoğrudan veya dolaylı olarak, ayetleri üç çerçevede tahlil edebileceğimizigördük. Birincisi, yer, gök, yağmur, bulut, ırmaklar, dağlar, canlıvarlıklar şeklinde yani genel hatları ile evrenden bahseden ve niçinyaratıldığını anlatan ayetler. İkincisi, insanın evrenle ilişkisini konuedinen ve evrendeki bu genel işleyişin insan hayatına sunduğukatkıyı ele alan ayetler. Üçüncüsü ise, israf, denge, ölçü, aşırılıklardankaçınma, haddi aşma, adalet, kıst, sırat-ı müstakim gibi kavramlarlainsan hayatına çeki düzen veren ve eşyadan yararlanırken “hikmetliolma” gibi hususlar üzerinde duran ayetler. Bunlara ilave olarakruhun, bedenin, çevrenin, aklın, zihnin, duyguların, nefis ve iradeninkorunmasını isteyen ayetleri de bu kategoride değerlendirmekmümkündür. Şunu unutmamak gerekir ki insan, ne kadar kendisiile barışık olursa, o ölçüde evren ile dolayısıyla çevre ile barışık olur.Kendisi ve çevresi ile barışık olan bir insanın ise, gelecek nesillerebırakabileceği en büyük mirasın başında “çevre bilinci”nin geldiğinisöylememiz gerekir. Bu nedenle biz, bu makalemizde, Kur’ân’ıninsana sunduğu çevre bilinci ve ortaya koyduğu bazı ahlâkî temelleriüzerinde duracağız.