YARGITAY KARARLARINA GÖRE CMR SÖZLEŞMESİNİN UYGULANMA ESASLARI VE EŞYANIN TAŞINMASINDA HASAR, ZIYA VE GECİKMEDEN DOĞAN SORUMLULUK

ACCORDING TO SUPREME COURT DECISIONS, THE IMPLEMENTATION PRINCIPLES OF THE CMR CONTRACT AND LIABILITY DERIVED FROM THE DAMAGE, LOSS, AND DELAY IN THE TRANSPORTATION OF THE GOODS

Özet

Eşya taşımacılığı, ekonomik malların ve tüketim ihtiyaçlarının karşılanabilmesi ile uluslararası ticaret bakımından yaygın olarak; karayolu, demiryolu, havayolu ve denizyolu ile yapılmaktadır. İçsu taşımacılığı ise çok yaygın değildir. Buna karşın, nehirleri taşıyıcılığa uygun olan Almanya gibi bazı Avrupa ülkelerinde yaygındır. Taşımacılık sektörünün uluslararası yönünün de bulunması, bu alanda çok sayıda ikili ve çok taraflı uluslararası sözleşmenin yapılmasını sağlamıştır. Yaygın kullanıma sahip sözleşmelerden biri de karayoluyla yapılan taşımalara ilişkin olanıdır. Genellikle uluslararası taşımalarla ilgili sözleşmelerde, uluslararası sözleşme hükümleri uygulanmaktadır. Bu nedenle uluslararası sözleşmelerin tüm ülkelerde aynı şekilde uygulanabilmesi önemlidir. Sözleşmenin uygulandığı somut durumda, uygulanan sözleşmenin tüm hususları düzenlemesi söz konusu değildir. Bunlara cevap vermek yerel mahkemelerin görev alanına girdiğinden, çok sayıda milli mahkeme içtihatları oluşmuştur. Yerel mahkemeler, uyuşmazlığın çözümünde mümkün olduğunca sözleşmelerin uluslararası yorumuna sadık kalmaya çalışmaktadırlar. Taşıma hukuku konusunda Türk Ticaret Kanunu’nun taşımaya dair hükümleri, Karayolu Taşıma Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri uygulanır. Uluslararası taşıma sözleşmelerine ise ilgili uluslararası sözleşme hükümleri uygulanmaktadır. Bu çalışmada, karayoluyla taşımaya dair CMR Sözleşmesinin uygulanması ve eşyanın hasarı, zıyaı ve gecikmesi halinde taşıyıcının sorumluluğuna uygulanan hükümler incelenecektir. Konunun kapsamının çok geniş olması nedeniyle çalışmanın içeriği hasar ve zıyadan sorumluluk ve zararların tazmini ile sınırlı tutulmaya çalışılacak diğer konulara ise gerektiği ölçüde ve amaçla sınırlı olarak değinilecektir.

Abstract

Goods transportation, meeting economic goods and consumption needs, and in terms of international trade; it is carried out by road, rail, air and seaway. Inland water transport is not very common. In contrast, it is common in some European countries, such as Germany, whose rivers are suitable for carrier. The international aspect of the transport sector has enabled many bilateral and multilateral international conventions to be signed in this field. One of the contracts with widespread use is the one related to road transport. Generally, the provisions of international conventions are applied in contracts related to international transport. For this reason, it is important that international conventions can be applied in the same way in all countries. In the concrete case where the contract is implemented, the applied contract does not regulate all matters. Since answering these falls within the jurisdiction of local courts, a large number of national court case law has arisen. Local courts try to stick to the international interpretation of the conventions as much as possible in the solution of the conflict. The provisions of the Turkish Commercial Code regarding transportation, Road Transport Code and the provisions of the relevant legislation are applied to in inland transportation. The relevant international contract provisions are applied to the international carriage contracts. In this study, the implementation of the CMR Convention on road transport and the provisions applicable to the liability of the carrier in case of damage, loss and delay of the goods will be examined. Due to the wide scope of the subject, the content of the study will be limited to liability and compensation for damages, and other issues will be addressed to the extent and purpose.