Türkiye'de Dil ve Eğitim Politikaları Bağlamında Anadilde Eğitim

Education in Mother Tongue in the Context of Language and Education Policies of Turkey

Özet

Türkiye Cumhuriyeti'nde ulusal kimliğin çerçevesinin, Türk etnik kimliği üzerinden dil, kültür ve ülkü birliği esas alınarak çizilmesi bunun dışında kalanların, çizilen bu çerçevenin içinde kendi kimlikleri ile var olabilmelerini imkânsız kılmıştır. Türkiye bu sorunu çözmede çerçeveyi ortadan kaldırmak veya çerçevenin sınırlarını genişletmektense, dışarıda kalanları bu çerçeveye dâhil etmenin yöntemlerini aramıştır. Bunu yaparken de kullandığı en istikrarlı yöntem, özellikle eğitim ve dil aracılığıyla gerçekleştirdiği ve günümüze değin sürdürdüğü asimilasyon politikalarıdır. Bu politikalara maruz kalan en istikrarlı muhatap ise Kürtler olmuştur. Türkiye gerek genel olarak uyguladığı dil politikaları gerekse de özelde eğitim politikalarıyla Kürtlerin dilini ve kültürünü yok saymış, hem kamusal hem de özel alanda görünürlüğünü silecek uygulamalara imza atmıştır. Bu politikayı en görünür kılan uygulama ise Kürtçe ile yapılacak anadilde eğitimin önünü tıkayan yasal düzenlemelerin varlığıdır. Mevcut durum, anadili Türkçe olmayan çocukların eğitimden eşit bir şekilde faydalanmalarını sekteye uğratmaktadır. Bu bakımdan Türkiye'deki eğitim kurumları, Türkçe bilmeden okula başlamak zorunda kalan Kürt öğrenciler açısından pek çok mağduriyetin üretildiği bir mekanizma olarak işlev görmektedir. Bunların en başında ise akademik başarısızlığın yanı sıra, özgüven eksikliği, kimliğini, dilini reddetme, bundan utanma, "öteki" olmayı isteme gibi aidiyet çatışmaları gelmektedir.

Abstract

In the Republic of Turkey, the framework of national identity based on Turkish ethnic identity along with Turkish language, culture, and ideals makes it impossible for non-Turkish people to express themselves with their own languages and cultures. Turkey tries to solve this problem by including non-Turkish people into this framework, instead of extending or removing it. Various forms of assimilation are used for this purpose; the most consistent methods up to now being language and education policies, particularly in relation to Kurds. Turkey's use of language and especially education policies have ignored Kurdish language and culture and have practiced policies aimed to wipe out Kurdish identity both in the public and private spheres. The existence of legal arrangements which prohibiting the use of Kurdish as a native language in the education system is the most common manifestation of these policies which causes children whose mother tongue is not Turkish to face a myriad of inequalities. In this respect, educational institutions in Turkey create disadvantages for Kurdish students who do not speak Turkish. The lack of academic success, with the lack of self-esteem, rejection of his/her language and culture, and the feeling of embarassment attached to this, and the desire to be "other" are some of the conflicts that go along with Kurdish identity.