Efendisiz Halklardan Kapitalist Devletlere: Kültür ve İktidar

Özet

Bu çalışmanın problemi: zorlayıcı iktidarın kendi ayrıksı/dışsal konumunu bilfiil “kültürü” hedef alan hususi politik tertiplerle toplumsal varlığa içkin/özdeş bir konum olarak kabul ettirme çabasıdır. Kültürün yapısal-tarihsel dönüşümünde “aynı kalarak değişen” anlamlandırmalara -muktedir değil ve fakat muhatap olarak- yönelen bu tertip, sınıfsız-devletsiz günlerin Aden bahçesinde boy atan ilk sivrilmelerden gelişkin kapitalist devlet aygıtına kadar iktidar(lar)ın toplumsal serüvenin öncüsü olarak mutlaklaştırılmasında fevkalade tesirlidir. Bu sayede kendi hizipsel ereklerini toplumun otantik varlık sürdürme geleneğinin hakiki gerekleriymiş gibi icra eden egemenler, geleneği ve kültürü üretme çabalarını, geleneğe ve kültüre dayanma çabası olarak sunarken, iktidarı imleyen kültürel dizgeyi baskın kılarak bölünmüşlüğü ifşa edebilecek kültürel temayülleri de olanaksızlaştırma çabasındadır. Bu problem çerçevesinde makalede zorlayıcı iktidarın oluşum ve gelişim sürecinin siyasal antropolojik bir tahlili ve tasviri sunulmuş, yapısal-tarihsel bağlamda süregelen kültürel dönüşümde iktidar-kültür ilişkisi ve dahi iktidar imgeleminin kültürel uğraklara sirayet edişi (farklı etnografilerden derlenen) ampirik örneklerle açıklanmıştır. Statükonun sembollerinden toplumsal serüvene dair iktidar söylemine, iktidarı onayan değer ve tabu seçkisinden alternatif toplum muhayyilesinin ilgasına kadar pek çok uğrakta söz konusu olan bu tertibin “bilimsel” ifşası, “hâkim kültür” ile “kültürün kendi seyri” arasındaki farkı gözetebilen (ve bu sefer iktidara ait kabullerle işe girişmeyen) kültürel direniş mekanizmalarının geliştirilmesi bakımından elzemdir. Anahtar Kelimeler: İktidar, zorlayıcı iktidar, asabiye, kültür, hâkim kültür

Abstract

The problem of this study is that the coercive power tries to put over on social existence, through specific political gambits targeting "culture", its own discrete/external position as an inherent/ identical position. In the structural-historical transformation of culture, this gambit, which tends towards “changing meanings by staying the same”, -not dominant but like a payer- is marvelously effective in the absolutization of power(s) as the pioneer of the social journey, from the first stems in the classless-stateless days’ garden of Eden to the advanced capitalistic state formations. In this way, the rulers, who carries out their fractional goals as if they are the real requirements of the authentic existence of the society, presents their efforts to produce tradition and culture as an effort to rely on tradition and culture, while making the cultural sequence that signifies power dominant and thus making the cultural tendencies impossible to denounce the divisions. Within the framework of this problem, a political anthropological analysis and description of the formation and development process of coercive power is presented in the article, and the relationship between power and culture in the ongoing cultural transformation in a structuralhistorical context and the penetration of the power imagination to cultural moments are explained with empirical examples (which compiled from different ethnographies). From the symbols of the status quo to the discourse of power on the social journey, from the selection of values and taboos that affirm the power to the abolition of the imagination of alternative society, the "scientific" denounce of this gambit is imperative in terms of the development of cultural resistance mechanisms that can discern the difference between "dominant culture" and "culture itself" (and this time did not work with the assumptions of the power). Keywords: Power, coercive power, asabiye, culture, dominant culture