Türkiye’de Akıllı Kent Olma Eğiliminin Az Gelişmişlik Bağlamında Değerlendirilmesi: Ampirik Bir Analiz

Assessment of Tendency to Become a Smart City Among Turkish Cities in the Context of Underdevelopment: An Empirical Analysis

Özet

Dünya nüfusunun yarıdan fazlası kentlerde yaşamaktadır. Bu durum kentler üzerinde ciddi bir baskı oluşturmaktadır. Bu baskının ortadan kaldırılması kentlerin sürdürülebilirliği açısından önemli olduğu kadar kentsel yaşam kalitesinin artırılması açısından da önemlidir. Bu çerçevede akıllı kent modeli, hem kentlerin sürdürülebilirliği hem de kentsel yaşam kalitesinin artırılması açısından son yıllarda giderek artan bir biçimde kullanılmaya başlamıştır. Söz konusu model, teknolojinin kullanılması yoluyla bahsedilen sorunların üstesinden gelmeyi amaçlayan bir çerçeveye sahiptir. Öyle ki bu model, hem dünyada hem de Türkiye’de üst ölçekli politika belgelerinde de işlenmeye başlamıştır. Ancak akıllı kentin bileşenlerini oluşturan beşeri ve fiziki unsurlar, mekânsal olarak farklılıklar arz etmektedir. Bu da akıllı kent modelinin her yerde aynı ölçüde etkin olamayacağına ilişkin bir soruna işaret etmektedir. Bu bağlamda bu çalışma, teknolojik altyapı, beşeri sermaye ve yönetişim yapısı gibi akıllı kentin en önemli bileşenleri olarak kabul edilen değişkenlere dayalı olarak Türkiye’de düzey 3 (il) bölgelerinin akıllı kent olma eğilimini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için söz konusu değişkenlere kümeleme analizi uygulanmıştır. Analiz neticesinde Türkiye’de akıllı kent olma eğilimi açısından birbirinden farklılaşan beş farklı kümenin olduğu ortaya konulmuştur. Elde edilen bulgular, gelişmişlik düzeyinin farklılaşmasıyla paralel olacak biçimde akıllı kent uygulamalarının her bölgede aynı ölçüde etkin ve verimli kullanılamayacağına işaret etmektedir.

Abstract

More than half of the world's population lives in cities, which creates serious pressure on cities. Eliminating this pressure is important for the sustainability of cities, as well as for improving the quality of urban life. In this context, the smart city model has recently been utilised to address urban sustainability challenges and enhance the quality of urban life. The model has a framework aimed at overcoming the mentioned issues through the use of technology. This model has begun to be included in upper-scale policy documents all around the world, along with Turkey. However, the human and physical entities that make up the components of the smart city differ spatially within the country, which points to the problem that the smart city model cannot be equally effective everywhere. Therefore, this study aims to demonstrate the trend of NUTS 3 regions in Turkey to become smart cities based on variables considered the most important components of a smart city, such as technological infrastructure, human capital, and governance structure. In order to achieve this goal, cluster analysis was applied to these variables. The analysis has revealed that there are five different clusters in Turkey that differ from each other in terms of the tendency to become smart cities. The findings indicate that smart city applications cannot be used equally effectively and efficiently in each region in parallel with the differentiation of the level of development.