TÜKETİCİLERİN SATIN ALMA TARZLARIYLA DİNİ YÖNELİMLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

A RESEARCH ON DETERMINING THE RELATIONSHIP BETWEEN CONSUMERS’ PURCHASING STYLES AND THEIR RELIGIOUS ORIENTATIONS

Özet

Bu çalışma, tüketicilerin satın alma tarzlarıyla dini yönelimleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi için Isparta ve Burdur örnek illerinde yapılmıştır. Ayrıca, tüketicilerin satın alma tarzlarının ve dini yönelimlerinin tespit edilmesi de amaçlanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 20. paket programıyla “Güvenilirlik”, “Faktör Analizi” ve “Korelasyon Analizi” gibi analizler ve istatistiksel testler uygulanarak analiz edilmiştir. Tüketicilerin satın alma tarz boyutlarında dokuz faktör ortaya çıkmıştır. Bulunan faktörler içerdiği maddelere göre; “Marka Odaklı”, “Mükemmeliyetçi”, “Kafası Karışık”, “Moda Odaklı”, “Haz Odaklı”, “Marka Sadakati”, “Plansız”, “Dikkatli” ve “Yenilikçi” olarak adlandırılmıştır. Tüketicilerin dini yönelimlerinde ise dört faktör ortaya çıkmıştır. Bulunan faktörler içerdiği maddelere göre; “İçsel Dini Yönelim”, “Dini Çıkar”, “Din ve Dua” ve “Liberallik” olarak adlandırılmıştır. Çalışmada, katılımcıların satın alma tarz boyutları ile dini yönelim boyutlarının birçoğunda pozitif yönlü, anlamlı ve çok zayıf bir ilişki görülmüştür. Satın Alma Tarz boyutlarından olan Mükemmeliyetçilik, Marka Sadakati ve Dikkatli boyutlarıyla dini yönelim boyutlarından olan İçsel Dini Yönelim ve Din ve Dua boyutlarındaki ilişkiler benzerlik göstermiştir.

Abstract

This study was conducted in Isparta and Burdur sample cities to determine therelationship between consumers’ purchasing styles and their religious orientations. Thedata were analyzed by using statistical tests including “Reliability,” “Factor Analysis,”and “Correlation Analysis” with the SPSS 20 package program. The nine factors thatemerged from factor analysis of items related to consumers’ purchasing styles were namedas “Brand Conscious”, “Perfectionist,” “Confused,” “Fashion Conscious,” “PleasureConscious,” “Brand Loyalty,” “Unplanned,” “Careful” and “Innovative.” The four factorsthat emerged from factor analysis of items related to religious orientations of consumerswere named as “Intrinsic Religious Orientation,” “Religious Interest,” “Religion andPrayer,” and “Liberalism.” In the study, a positive, significant, and very weak relationshipwas observed between participants’ purchasing styles and their religious orientationdimensions. Relations between Perfectionist, Brand Loyalty, and Careful which arePurchasing Style dimensions, and Intrinsic Religious Orientation and Religion and Prayer,which are religious orientation dimensions, were similar.