1990 Sonrası Türkiye Ekonomisinde Yaşanan Başlıca Gelişmeler Bağlamında İthalat Büyüklüğü Üzerine Ampirik Bir Çalışma

An Empirical Investigation on Imports for Turkey in the Light of the Main Developments for Period Post-1990

Özet

Özet: Çalışmamızda 1990 sonrası dönem için Türkiye Ekonomisi açısından ithalat büyüklüğünün belirleyicileri zaman serisi ekonometrik yöntemleri kullanılarak belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla ele alınan basit bir ekonometrik model yardımıyla gayri safi milli hasıla, ihracat, enflasyon ve nominal efektif döviz kuru gibi değişkenlerin ithalat değişkeni üzerindeki etkisi tahmin edilmeye çalışılmış ve elde edilen sonuçlar ile çalışma öncesi gerçekleştirilen beklentiler arasındaki uygunluk araştırılmıştır. Ayrıca dönem içi gerçekleşmiş ekonomik kriz oluşumlarının modelimiz üzerindeki olası etkilerini saptayabilmek için kukla değişkenler kullanılmıştır. Çalışmamızda gerçekleştirilen çözümleme sonucunda, ele alınan değişkenlerle ilgili ekonometri kuramının öngördüğü uzun dönemli bir denge yaklaşımı doğrultusunda, 199O'lı yıllarda döviz kurunda meydana gelen değişimlerin fiyat mekanizması yoluyla ithalat hacmi üzerinde meydana getirebileceği ikame etkilerinden ziyade ithalat hacminin milli gelire duyarlılığını dikkate alan gelir etkilerinin ithalat miktarı üzerinde belirleyici bir işleve sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

Abstract: In this paper, the determinants of imports for Turkey are tried to be explored by using time series econometric analysis in the light of the main developments for the post-1990 period. For this purpose the aggregates, assumed as ex-ante determinants of imports such as gross national product, exports, inflation and nominal effective exchange rate, are used as explanatory variables and the ex-post results are compared with the ex-ante expectations. Also we have taken some structural effects considering domestic and external economic crisis phenomenon into account, so in a long run equilibrium perspective we examine the growth process of imports in Turkey. As a result of our analysis, we find that the variables except the nominal effective exchange rate behave as expected, and income effects emphasizing the sensitivity of imports to national income rather than the substitution effects considering price responsiveness of import volume to changes in exchange rate, dominate the growth process of imports in Turkey.