ETİK İKLİM ALGILAMALARININ OLUMSUZ DURUMLARIİFŞA ETME NİYETİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: BİR ALANARAŞTIRMASI

THE RELATIONSHIP BETWEEN ETHICAL CLIMATEPERCEPTIONS AND WHISTLEBLOWING: AN EMPIRICALSTUDY

Özet

Yazılı, görsel ve işitsel medya hemen hemen her gün olumsuz durumları ifşa etmeye konu olabilecek olayları kamuoyuyla paylaşmaktadır. Olayların sayısı, oluş sıklığı ve etki alanı dikkate alındığında, ekonominin, kamu yönetiminin, sivil toplum kuruluşlarının ve diğer toplumsal aktörlerin bu olaylardan etkilendikleri ve bu olayların topluma maliyetinin yadsınamaz büyüklükte olduğu görülmektedir. Çalışanların olumsuz durumları ifşa etme niyetleri üzerinde belirleyici olan faktörlerden birisi etik iklim algılamalarıdır. Bu araştırma, etik iklim ile olumsuz durumları ifşa etme niyeti arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla çalışmanın teorik kısmında etik iklim ve olumsuz durumları ifşa etme kavramları üzerinde durulmuş ve iki kavram arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırma bulguları aktarılmıştır. Araştırmanın uygulama kısmında ise etik iklim türlerinin olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla, Kayseri’de faaliyet gösteren imalat işletmelerinde çalışmakta olan iş görenlerden oluşan bir örneklem üzerinde anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Uygulama sonucunda kullanılabilir 403 adet anket formu elde edilmiştir. Analizi sonuçları; etik iklimin alt boyutlarından olan ilkelilik iklimi ve yardımsever iklimin olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerinde pozitif yönlü bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Buna karşın, etik iklimin bir diğer alt boyutu olan egoist iklimin olumsuz durumları ifşa etme niyeti üzerinde herhangi bir anlamlı etkiye sahip olmadığı bulgusuna ulaşılmıştı

Abstract

Written, visual and audio media often share events relevant to whistleblowing with the public. Considering the range, frequency and influence of these events, it is seen that society, economy, public institutions, civil society organizations, other social actors and ultimately enterprises are more or less affected by these events as they are the parts of the economic and social environment. One of the determining factors on employees' whistleblowing intention is their ethical climate perception. This research aims to examine the relationship between ethical climate and whistleblowing. For this purpose, the concepts of ethical climate and whistleblowing are theoretically studied and the research findings on the relationship between ethical climate types and whistleblowing intention are presented. A questionnaire was applied on a sample of employees working in the manufacturing enterprises in Kayseri to get the data for analyzing the variables. Statistically usable 403 questionnaires were obtained. The study reveals that principle-based ethical climate and benevolent-based ethical climate positively affect whistleblowing intention. However, egoism-based ethical climate has insignificant effect on whistleblowing intention