Muģammad al-Aqkirmānı and his Iqd al-La'ālı: The reception of Ibn Sınā in Early Modern Ottoman Empire

Muhammed el-Akkirmânî veIkdü l-Leâlî adlı eseri: Erken Modern Osmanlı İmparatorluğu nda İbn Sina alımlaması

Özet

Muhammed el-Akkirmânî (ö. 1174/1760) modern dönem tarihçiliğinde çalıșılmayan önemli düșünürlerden birisidir. Bu makalenin konusu, filozofun önemli eserleri arasında yer alan ve hâlâ yayımlanmayan Ikdül-Leâlî fî beyân ilmihî teâlâ bi-gayril-mütenâhî adlı eseridir. Bu çalıșma, eldeki bu metni temel alarak ünlü filozof İbn Sinanın (ö. 1037) etkisi veya alımlanmasını çeșitli felsefi kaynaklar çerçevesinde incelemeyi hedeflemektedir. Diğer yazma nüshaları dikkate almakla birlikte Kral Suud Üniversitesi Kütüphanesinde (Riyad) bulunan yazma nüshayı temel alan bu makalede, Akkirmânînin entelektüel biyografisi ve Osmanlı ilim dünyasına katkıları ele alınacaktır. Son olarak Akkirmânî için akılcılığının anlamı ve sınırları tartışılacak ve onun erken modern dönemde Osmanlı felsefesi geleneğine özgü gelişimine katkıları vurgulanacaktır.

Abstract

Muģammad al-Aqkirmānī (d. 1174/1760) seems to be a rather understudied figure in modern history. One of the most important (but still unedited) works of this philosopher is entitled Pearl Necklace in the Exploration that Knowledge of the All-Highest is UnlimitedIqd al-La ālī fī ilmihi ta ālā bi-ghayr al-mutanāhī. This work was written on the basis of various philosophical sources, mainly associated with the influence of famous Islamic philosopher Ibn Sīnā (d. 1037). Using the well-preserved copy of this treatise from the King Saud University Library (Riyadh, Saudi Arabia) as our primary source along with some other manuscripts of al-Aqkirmani, our study provides an outline of his scholarly biography and a detailed observation of his influences in the context of Ottoman science. Finally, our article states the significance of al-Aqkirmānī s rationality and new horizons to emphasize the development of original philosophical traditions in Early Modern Ottoman Empire.