Davranış değişikliği için tasarlamak: Çevreci davranışları özendiren akıllı telefon uygulamaları

Abstract

Davranış değişikliği için tasarım, son yıllarda tasarım yazınında önemkazanan ve çevreye dair sorunlara yeni bir anlayışla çözüm getirmeyeamaçlayan bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımın temelinde, ürünler ilekullanıcıların yönlendirilmesi ve bu yolla arzu edilen davranışın teşvikedilmesi yatmaktadır. Günümüzde, bu yaklaşım ile geliştirilen ve çevrecidavranışları özendiren ürünler yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu ürünlerinetkili bir davranış değişikliği yaratabilmesi, kullanıcılar tarafından olumlukarşılanmasına ve uzun süreli kullanılmasına bağladır. Bu bağlamda, ürüntasarımı, özellikle bu ürünlerin uzun süreli kullanılmasında önemli bir roloynamaktadır.Bu çalışma, kullanıcıların çevreci davranışları özendiren akıllı telefonuygulamalarına yönelik deneyimlerini; onların uygulamalar ile ilkkarşılaştıklarında algıladıkları ürün özelliklerini ve uzun süreli kullanımıteşvik eden ürün özelliklerini incelemektedir. Çalışma sırasında, dört farklıakıllı telefon uygulaması kullanıcılara sunulmuş ve bu uygulamalardankendilerine en uygun olanı seçmeleri istenmiştir. Daha sonra kullanıcılar,seçtikleri uygulamaları bir hafta süreyle kullanmışlardır. Veri toplamaaraçları olarak yarı yapılandırılmış mülakatlar, günlük anketler vememnuniyet anketleri kullanılmıştır. Çalışmanın sonunda, kullanıcıtercihlerinde ve ilk deneyimlerinde etkili olan ürün özellikleriniörneklemek için bir model geliştirilmiştir. Bu modele göre kullanıcıtercihlerinde ve ilk deneyimlerde etkili olan temel ürün özellikleri; kişiselihtiyaçlara uygunluk, çevresel sorunlara dair bilgi kazanımı ve kullanıcınınürüne olan ilgisi (bağlılığı) olarak üç ana başlık altında toplanmıştır. Buana başlıkları etkileyen diğer ürün özellikleri ve bu özellikler arasındakiilişkiler yapılan mülakatlardan alınan alıntılar ile desteklenerek ayrıntılıbir şekilde anlatılmıştır. Son olarak, uygulamaların çevreci davranışdeğişikliğine katkısı da tartışılmıştır.