Konya 42 numaralı Şer’iyye Sicil Defterine Göre 18. YüzyılınBaşlarında Konya’da Aile Hukuku Davaları

Family Law Cases in Konya at the Beginning of the 18th Century According to the Sheria Registry Book numbered 42 in Konya

Özet

Bilindiği gibi Osmanlı Devleti’nde, kuruluşundan sona erdiği tarihe kadar özel hukuk alanında İslam hukuku hükümleri uygulanmıştır. Aile hukuku alanında kimi zaman örfi düzenlemeler yapılmış olsa bile devlet tarafından yapılan bu düzenlemeler çok sınırlı kalmıştır. Bu çalışmada, Konya 42 numaralı şer’iyye sicilinden seçtiğimiz bazı örnek dava ve belgelerden hareket ederek 18. yüzyılın başında Konya’da aile hukuku ile ilgili somut verilere ulaşılması amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında, 1705-1707 yıllarına ait olan şer’iyye defterinde yer alan hükümler konularına göre nişanlanma, evlenme, boşanma ve nafaka başlıkları altında incelenmiştir. Mahkeme kayıtlarından, aile hukukuna ilişkin davalarda kimlerin hangi nedenlerle mahkemeye başvurdukları tespit edilirken, nişanın bozulması halinde uygulanan usuller, nikâh işleminin ne sıklıkla sicile işlendiği, büluğ muhayyerliğinin kullanılması, talâk ve muhâlea ile evliliğin sona ermesi ve nafaka talepleri konularında somut bazı veriler elde edilmiştir.

Abstract

As it is known in the Ottoman Empire, the provisions of Islamic law were applied in thefield of private law from its establishment until its end. Even though customary regulationswere made in the field of family law from time to time, these regulations made by the stateremained very limited. In this study, it is aimed to reach concrete data on family law inKonya at the beginning of the 18th century, based on some sample cases and documents thatwe have selected from the sheriya registry number 42 in Konya. Within the scope of thereseach, the provisions in the sheriya books belonging to the years 1705-1707 wereexamined under the titles of engagement, marriage, divorce and alimony according to theirsubjects. While determining who applied to the court for what reasons in cases related tofamily law, some concrete data were obtained on the procedures applied in case of breachof the engagement, how often the marriage procedure was recorded in the registry, the useof puberty, the termination of marrige with allegiance and muhâlea and alimony request.