Mimarlığı “Okulsuzlaştırmak”: MimarlıkKültürünün Demokratikleşme SürecindeFransa ve Çağdaş Mimarlık Müzeleri

“De-schooling” Architecture: France and Contemporary Architectural Museums in the Democratization Process of Architecture Culture

Özet

1960’lardan itibaren, yeni bir mimarlık kurumu olarak ortaya çıkan çağdaş mimarlık müzelerinin sayısında bir patlama gerçekleşmiştir. Bu patlamanın gerçekleşmesi ise tesadüf değildir. Kültür kavramında gerçekleşen demokratik kırılma ve bu doğrultuda hız kazanan toplumsal itki çeşitli aktörleri harekete geçirmiş, bunun sonucunda kendisini müze, merkez veya enstitü olarak adlandıran, benzer amaçları taşıyan yeni mimarlık kültürü kurumları kurulmaya başlanmıştır. Bu çalışmanın konusu olan Fransa ise bu anlamda öncü bir role sahiptir. Kültürde demokrasi ideallerine ilişkin talepler öncelikle burada ortaya çıkarak, özellikle Avrupa Konseyi ve UNESCO toplantıları aracılığıyla yayılmıştır. Bununla bağlantılı olarak mimarlığın kültürün bir ifadesi olduğu yasal düzenlemeler ile ifade edilmiş, bunun sonucunda Institut Français d’Architecture kurulmuştur. Mimarlık kültürüne dair Fransa’da alternatif eğitim kurumları olarak çalışan müze, merkez, arşiv ve enstitüleri ele alan bu makale, kuramsal altyapısını mimarlık kültürünün genişleyen alanı, demokratikleşmesi ve Ivan Illich’in “okulsuzlaştırma” kuramları üzerine kurmakta ve kültür ile kurum arasındaki ilişkileri adı geçen ülkenin kültür politikaları bağlamında incelemektedir.

Abstract

Since the 1960s, there has been an explosion in the number of contemporary architectural museums which have been emerging as new architectural institutions. This explosion is not a coinci dence: The democratic fracture in the concept of culture and the social impulse that accelerated in this direction triggered various actors, and as a result, new cultural institutions in architecture began to be established. These institutions which shared similar purposes called themselves museums as well as centers or institutes. France, which is the subject of this study, has a leading role in this process. Demands for the ideals of democracy in culture first emerged here and spread especially through the meetings of the Council of Europe and UNESCO. In connection with this, it was stated by legal regulations that architecture is an expression of culture, and as a result, Institut Français d'Architecture was established. This study, which deals with museums, centers, archives and institutes working as alternative educational institutions in France on architectural culture, builds its theoretical base on the expanding field of architecture culture, its democratization and Ivan Illich's "deschooling" theories, and examines the relations between culture and institution in the context of the country's cultural policies.