Bilim Müzelerinde Paradigma Değişimleri

Özet

Bilim müzeleri, nadire kabinelerindeki koleksiyonlardan ayrıldığından beri çeşitli dönüşümler geçirmiştir. Makalede, yeni nesil bilim müzeleriyle birlikte, dört dönemde incelenen bu dönüşümler paradigmalar temelinde ele alınmış; her bir dönem, uygulama ve değer sistemlerindeki örüntülerle birlikte sunulmuştur. Bilim müzelerindeki bu dönüşümlerde tartışılan noktaların özgün koleksiyonların varlığı, müzenin hizmet ettiği gruplar, temel müzeolojik etkinlikler, bilim müzelerindeki içeriklerin disiplinler ile ilişkisi ve anlatım dili olduğu görülmektedir. Türkiye’deki bilim müzeleri ile ilgili tartışmaları genişleteceği düşünülen bu çalışmada, üç öneride bulunulmuştur: (1) Bilim merkezleri, bilim müzeleri kapsamında değerlendirilmelidir; (2) Türkiye’deki bilim müzeleri sözü edilen tartışma bileşenleri temelinde değerlendirilebilir; (3) Bilim müzelerinin etkinliklerini rapor, kitap gibi çeşitli yayınlarla paylaşması müzeler arası iş birliğini güçlendirebilir.

Abstract

Science museums have undergone various transformations since they were separated from the collections of curiosity cabinets. In the article, these transformations are examined in four periods and discussed on the basis of paradigms, which means each period presents the patterns of the value systems and practices of science museums. Discussion topics in these transformations of science museums are having original collections, main groups that museums serve, museological activities, interdisciplinary approach in terms of contents and the language. In the article, which is thought to improve the discussions about science museums in Turkey, three suggestions are presented: (1) In Turkey, science centers should be accepted as institutions which widen the range of science museums; (2) Science museums in Turkey can be evaluated on the basis of the discussion components of paradigms; (3) Science museums’ various publications such as reports and books can strengthen the cooperation among museums and improve discusses in the literature