Karaman’daki Eski Eserlerin Müze-iHümâyun’a Nakli Meselesi veOsman Hamdi Bey TablolarındakiKaraman Detayları

The Transfer of Ancient Artifacts in Karaman to the Müze-i Hümâyun and Karaman Details in Osman Hamdi Bey Paintings

Özet

Topraklarında sayısız taşınır/taşınmaz kültür varlığı barındıran Osmanlı Devleti’nde 19. yüzyılın ortalarından itibaren bu eski eserleri depolama, muhafaza ve teşhir etme bilinci oluşmaya başlamıştır. Bizans devrinden kalma Aya İrini Kilisesi’nde başlayan Osmanlı müzecilik serüveni, Osman Hamdi Bey’in Müze-i Hümâyun müdürlüğüne atanmasıyla birlikte gelişimini sürdürmüştür. Bu devirde, Osman Hamdi Bey önderliğinde yapılan kazılardan elde edilen buluntularla zengin bir koleksiyona sahip olan Müze-i Hümâyun için imparatorluk coğrafyasının birçok vilayetinden eski eserin getirtilip sergilenmesi düşünülmüştür. Bu eserlerden birkaçı da Karamanoğulları Beyliğine ait mimari eserler üzerindeki kitabe ve çeşitli taşlardır. Bu çalışmada; Başkanlık Osmanlı Arşivlerinde yer alan yazışmalardan hareketle Karaman’daki eserlerin Müze-i Hümâyun’a götürülmesi konusundaki tartışmalara yer verilmiştir. Ardından, bu tarihlerde Osman Hamdi Bey’in tablolarında kullanmaya başladığı Karamanoğullarına ait mimari eserlerdeki detayların bu yazışmalarla olan ilişkisi hususunda çıkarımlar yapılmıştır.

Abstract

In the Ottoman Empire, which had numerous movable/immovable cultural assets on its lands, since the middle of the 19th century, the awareness of storing, preserving and displaying these ancient artifacts has started to emerge. The Ottoman museology adventure, which started in the Hagia Eirene Church from the Byzantine era, continued its development with the appointment of Osman Hamdi Bey as the director of the “Müze-i Hümâyun”. In this period, for the “Müze-i Hümâyun”, which has a rich collection with the finds obtained from the excavations under the leadership of Osman Hamdi Bey, it was thought that ancient artifacts from many provinces of the imperial geography would be brought and exhibited. A few of these works are the inscription and various stones on the architectural works belonging to the Karamanoğulları Principality. In this study; based on the correspondence in the Presidency's Ottoman Archives, the discussions about taking the artifacts in Karaman to the “Müze-i Hümâyun” are included. Then, inferences were made about the relationship of the details in the architectural works of Karamanoğulları, which Osman Hamdi Bey started to use in his paintings, with these correspondences.