Bombus terrestris lucoformis Krüger ve Bombus terrestris dalmatinus dalla torre'de (Hymenoptera:Apidae) moleküler ve morfometrik varyasyon

Molecular and morphometric variation in Bombus terrestris lucoformis Krüger and Bombus terrestris dalmatinus dalla torre (Hymenoptera:Apidae)

Özet

Bombus terrestris 'in alttürlerine ait çeşitli taksa Batı Akdeniz Bölgesi 'nde görülebilirken, bu bölgenin doğusunda yalnızca iki tanesine rastlanmaktadır. Bunlar, Balkanlar ve çevresinde görülen dalmatinus ile Anadolu 'da görülen lucoformis 'tir. Bu iki taksa arasındaki farklar yeteri kadar ifade edilmemiştir, Bu iki alttür arasındaki farkın derecesini belirlemek amacıyla, her ikisine ait örnekler üzerinde allozim ve morfometrik varyasyon incelemeleri yapılmıştır. Bu incelemelerde altı enzim sistemi ve 28 morfolojik karakter kullanılmıştır. Bu amaçla Bulgaristan, Yunanistan ve Türkiye'den kraliçe ve işçi anlara ait 157 örnek kullanılmıştır, incelenen örneklerde, elektromorfların bütün populasyonlarda fîkse olduğu gözlenmiştir, incelenen tüm lokuslar bakımından her iki taksanın da monomorfik olduğu gözlenmiştir. Herhangi bir heterozigota ya da farklı elektromorfa rastlanmamıştır, Me dışında tüm enzim sistemleri bakımından eş bantlar tespit edilmiştir. Me, Ankara 'dan toplanan B. t. lucoformis örneklerinde Me-100 ve 102 olmak üzere 2 allel göstermiştir. Morfolojik karakterler arasındaki ayrım, her iki kast için de, çok gruplu ayrışım fonksiyonu analizi (kanonik varyasyon CANOVAR) ve temel öğeler analizi (PCA) kullanılarak yapılmıştır. Gerek elektroforetik mobilité gerekse klasik morfometrik analiz yolu ile alınan sonuçlar, lucoformis ile dalmatinus'in ayrı ayn alt-türler olduklarını gösterecek yeterlilikte farklılıklara sahip olmadığını göstermiştir, lucoformis Krüger, dalmatinus Dalla Torre'nin junior sinonimidir.

Abstract

While several conspicuous subspecific taxa of Bombus terrestris are recognised in the Western Mediterranean, only two exist in the Eastern part: dalwatinus from Balkans and surrounding areas; lucoformis from Anatolia. These two taxa are poorly differentiated. In order to verify the pertinence of their subspecific differentiation, allozyme and morphometric variation were studied in both taxa by using six enzyme systems and 28 morphological characters. 157 specimens, queens and workers, from Bulgaria, Greece and Turkey were studied. Of the specimens examined, electromorphs seemed to be fixed in all populations. Both taxa were monomorphic in all loci scored. No heterozygotes and different electromorphs were observed. All the band patterns were found identical except Me which had exhibited 2 alleles in the specimens of B. t. lucoformis found in Ankara region as Me-100 and 102. The morphological characters were discriminated by multigroup discriminant function analysis (canonical variates CANOVAR) and principal component analysis (PCA) for both castes. The results, from both electrophoretic mobility and traditional morphometric approaches led us to think that there is not enough difference between lucoformis and dalmatinus to take them as separate sub-species. The name lucoformis Krüger is a junior synonym of dalmatinus Dalla Torre.