Kemaliye-Erzincan yöresinde üretilen balların mikroskobik ve organoleptik analizleri ile yöre ballarının botanik kökeninin saptanması

Determination of botanical origin of the honey produced in the Kemaliye-Erzincan Region in Eastern Turkey by microscopical and organoleptical analyses

Özet

Kemaliye-Erzincan yöresinden 2002-2003 yılları arasında toplanan 29 bal örneğinde mikroskobik ve organoleptik analizler yapılmış ve Kemaliye-Erzincan yöresine ait farklı bitkisel kaynaklı bal örneklerinin bitkisel ve coğrafik kökenlerinin karakterize edilmesine yönelik iki analitik yöntem uygulanmıştır. Bunlar, organoleptik yöntemler ve melitopalinolojik analizlerdir. Organoleptik özelliklerde balıjı tadı, kokusu ve görünümü; melitopalinolojik analizlerde ise balda bulunan polenlerin taksonu ve baldaki nişastanın kaynağı saptanmıştır. Çalışılan, 29 bal örneğinden sadece bir örnek (5 no'lu bal) tek çiçek kaynaklı bal olarak belirlenmiştir. Geriye kalan 28 örnek çok kaynaklı bal olarak tanımlanmıştır. Kemaliye ballarında çok kaynaklı ballara temel oluşturan ve dominant polene sahip taksonlar Astragalus spp., Paliurus spp., Salix spp., Sanquisorba spp. ve Trifolium spp.'dir. Bu polenler, bazı ballarda dominant, bazı ballarda ise sekonder miktarda saptanmıştır. Astragalus spp., Paliurus spp., Salix spp., Sanquisorba spp. ve Trifolium spp. polenlerini dominant miktarda içeren ballar, organoleptik özellikleri bakımından iyi kalite bal olarak değerlendirilmiştir. Berberis spp., Carduus spp., Centaurea spp., Onobrychis spp., Rosaceae ve Thymııs spp. polenleri ise sadece sekonder miktarda bulunmuştur. Kemaliye balları kendi içerisinde, 10 gram baldaki Toplam Polen Sayısı (TPS-10 g) parametresi yönünden değerlendirildiği zaman, TPS 10 g'ın 3738 ile 345045 arasında (S51649) değiştiği gözlenmiştir. Çalışılan balların % 89,7'sinin dışardan katkılı nişasta içerdiği, % 10,3'ünde ise tağşiş bulunmadığı saptanmıştır.

Abstract

29 honey samples collected during 2002-2003 from the Kemaliye-Erzincan region in eastern Turkey were analyzed by microscopical and organoleptical analyses. In this study, two analytical methods were used for characterizing botanical and geographical origins of the honey samples from the Kemaliye-Erzincan area. They were organoleptical methods and mellissopalynological analyses. In organoleptical analysis, aroma, taste and appearance of the honey and in mellissopalynological analysis, pollen taxa and starch sources of the honey were determined. Among the 29 honey samples, only one sample (sample 5) was determined as unifloral. The others were identified as multifloral. The dominant pollen taxa in multifloral honeys were Astragalus spp., Paliurus spp., Salix spp., Sanguisorba spp. and Trifolium spp. These taxa were identified in some honeys as dominant and in some honeys as secondary. Honeys that contained Astragalus spp., Paliurus spp.,.Salix spp., Sanguisorba spp. and Trifolium spp. pollens were determined as having high quality properties by means of organoleptical analysis. Berberis spp., Carduus spp., Centaurea spp., Onobrychis spp., Rosaceiae and Thymus spp. pollens were identified only secondarily in multifloral honeys. When TPN-10 g (Total Pollen Number in 10 g honey) of the Kemaliye honeys was considered, TPN-10 g ranged from 3738 to 345045 (=51649). According to the starch analysis results of the honey samples, 89.7% of the source data contained starch from an outside source, while 10.3% was unadulterated.