Dergiler / Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 2003 / Cilt: 6 - Sayı: 10
TÜRK TARİHİNİN KAYNAKLARINDAN OLAN BAZI MENAKIBNAME VE GAZAVATNAMELER HAKKINDA
- Sayfa
- 107–130
- DOI
- —
Özet
İslâm ve Türk tarihinde menâkıb-nâmelerin ve gazavât-nâmelerin oldukça önemli bir yeri vardır. Hz. Peygamberin hayatı ve savaşlarını konu edinen Siyer kitapları, Müslüman askerlerin kahramanlık duygularını artıran gaza ve fetih hikâyeleri zamanla bu konuda yeni bir tarih yazıcılığının doğmasına neden olmuştur. Bu eserlerden gazavât-nâmeler, bilhassa Osmanlı dönemi için oldukça önemli kaynaklardır Başlangıçta, Hz. Peygamberin ve güzide sahabesinin üstün ahlakını ve yaşantılarını konu edinen menâkıb-nâmeler de daha sonraki yıllarda tasavvuf ve tarikat erbabının hayatlarını konu edinmektedir. Gerek gazavât-nâmelerin ve gerekse menâkıb-nâmelerin dikkatlice incelenmeleri bize orijinal ve sağlıklı sonucunda, Türk ve İslâm tarihinin, tarihî ve üzerinde yaşanılan Türk yurtlarının toponomisi, yaşayanların da sosyo-kültürel ve dînî yaşantıları hakkında bilgiler verecektir.
Abstract
Manakibnames and Gazavatnames have a certain place in TurcoIslamic historiography. The biography books of Prophet Muhammed and the epic and conquest story books, which are produced for the stimulation of müslim soldiers' heroic feelings, paved way to the birth of a new history writing. Especially, Gazavatnames constitute an important source for the Ottoman period. While at the begining menakibnames were created in order to describe high moral values of both the prophet Muhammed and his companians. In later periods, the lives of some important men of sufism and religious orders were also added to these accounts. After a careful examination of both menakibnames and gazavatnames, we can get original and true information regarding the Turco-Islamic history, geographical area, sosyo-cultural and religious life