Nükleer Tıpta Teranostik Uygulamalar: Geleneksel Derleme

Özet

Teranostik terimi, “therapy” ve “diagnostics” kelimelerinin birleştirilmesiyle oluşmuş ve ilk olarak Funkhouser tarafından kullanılmış yeni bir alandır. Teranostikler, genel anlamıyla hastalık yönetim sürecindeki tanısal yöntemlerin ve tedavi yönteminin bir arada uygulanmasını ifade eden bir kavramdır. Günümüzde uzayan yaşam süresi ve kronik hastalıkların artması ile yeni ilaç teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin önemi de gün geçtikçe artmaktadır. Bu yeni ilaç sistemlerinden biri olan ve başta kanser hastalığı olmak üzere birçok hastalığın tanısında veya tedavisinde umut veren kullanımı ile yenilikçi bir yaklaşım sunan teranostikler sayesinde tanısal testlerden elde edilen sonuçlarla hedefe özgü tedavi sistemi birleştirilebilmekte ve böylece kişiselleştirilmiş tıp alanında uygulamalar yapılabilmektedir. Teranostik sistemlerin kullanımı sayesinde hastalıkların tanısı konulabilmekte ve tedavisi uygulanabilmektedir. Bunların yanı sıra hasta tarafından tedaviye verilen cevabın izlenmesi, uygulanan ilaçların etkinliğinin ve güvenliğinin artırılması da amaçlanmaktadır. Teranostik sistemler oldukça yenilikçi bir kavram olup, üzerinde yoğun bir şekilde araştırmalar yapılan güncel konulardan bir tanesidir. Bu derlemede, teranostiklerin manyetik rezonans görüntüleme, optik görüntüleme, bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi ve nükleer tıp görüntüleme yöntemleri (pozitron emisyon tomografisi ve tek foton emisyon tomografisi) gibi görüntüleme sistemlerinde kullanılmasıyla ilgili çalışmalar incelenerek örneklendirilmiştir. Ayrıca teranostiklerin kullanılabileceği nükleer onkoloji, enfeksiyon hastalıkları, nörodejeneratif hastalıklar ve nöroinflamasyon, kardiyovasküler hastalıklar ve inflamasyon hastalıkları gibi hastalıklara göre sınıflandırılması yapılarak, teranostiklere genel bir bakış sağlanmıştır.

Abstract

The term theranostic is a new field that was formed by combining the words "therapy" and "diagnostics" and was first used by Funkhouser. Theranostics is a concept that expresses the application of diagnostic and treatment methods in the disease management process in general terms. Today, the importance of developments in new drug technologies is increasing day by day with the prolonged life expectancy and the increase in chronic diseases. Thanks to the theranostics, which is one of these new drug systems and offers an innovative approach with its promising use in the diagnosis or treatment of many diseases, especially cancer, the results obtained from diagnostic tests can be combined with a target-specific treatment system, and thus applications can be made in the field of personalized medicine. Thanks to the use of theranostic systems, diseases can be diagnosed and treated. In addition to these, it is also aimed to monitor the response given by the patient to the treatment and to increase the effectiveness and safety of the drugs administered. In this review, studies on the use of theranostics in imaging systems such as magnetic resonance imaging, optical imaging, computed tomography, ultrasonography and nuclear medicine imaging methods (positron emission tomography and single photon emission tomography) are examined and exemplified. In addition, an overview of theranostics is provided by classifying them according to diseases such as nuclear oncology, infectious diseases, neurodegenerative diseases and neuroinflammation, cardiovascular diseases and inflammatory diseases in which theranostics can be used.