İslam’da ve John Rawls’un Siyaset Felsefesinde Sosyal Adalet

Özet

Adil ve iyi düzenlenmiş bir toplum geliştirme fikri, hem Batı siyaset teorisinde hem de İslam düşüncesinde merkezi bir konuma sahiptir. John Rawls, Anglo-Amerikan siyasi düşüncesini ye- niden canlandıran ve en kapsamlı toplum kuramını teklif eden çağdaş bir filozoftur. Rawls’un adalet, kamusal akıl ve siyasal liberalizme ilişkin fikirleri, makalenin genelinde vurgulamaya çalıştığım üzere, birçok açıdan siyaset teorisi alanında çarpıcı tartışmalar başlatmıştır. İs- lam’ın temel tezleri daimi bir sürekliliğe sahip olmakla beraber, günümüz İslami arayışlarda modern fikriyatın güçlü etkisini dikkate almak gerekmektedir. İslam geleneğinde de, dağıtımcı adalet ilkeleri, klasik zamanlardan bu yana geniş ölçüde tartışılmış ve kuramsallaştırılmıştır. Bu temel argümanlar çerçevesinde Rawlsçu ve İslami iki farklı modelin etkileşimi karşılaştır- malı olarak makalede değerlendirilmiştir.

Abstract

The idea of developing a just and well-ordered society has been central both to western po-litical theory and to Islamic thought. John Rawls is a contemporary philosopher who has revi-ved Anglo-American political thought and offered one of the most comprehensive theories ofsociety. The Rawlsian ideas of justice, public reason, and political liberalism have instigatedmany interesting discussions, some aspects of which I will try to highlight here. While thebasic doctrines of Islam always remain sacred, it is also important to acknowledge the heavyinfluence of the modernity in the present-day Islamic ideologies. The principles of distributivejustice in Islamic tradition have been debated and theorized extensively since the classicaltimes. In the article, I will talk about these arguments and address the topics where these twodistinct models interact.