YARGI KARARLARINDA TÜZEL KİŞİLİK PERDESİNİN ARALANMASI YOLUYLA İLİŞKİLİ ŞİRKETİN SORUMLU KILINMASI

LIABILITY OF THE RELATED COMPANY THROUGHOUT LIFTING THE CORPORATE VEIL IN JUDICIAL DECISIONS

Özet

Tüzel kişilik perdesinin aralanması teorisinin Türk hukukunda iki farklı koldan geliştiği, son dönemde yargı kararlarında bu farklı temelle- rin birbirine yaklaştığı, bir anlamda harmanlandığı gözlemlenmektedir. Bir yandan organik bağ kriterleri tespit edilerek ilişkili şirketin sorumlu kılınmasının ağırlık taşıdığı yirmi yıla yakın bir yargı uygulaması söz konusudur. Diğer yandan teorinin maddi hukuka ilişkin koşulları olarak, malvarlıklarının ve alanların karışması, öz kaynak yetersizliği, yabancı yönetim şartlarının mevcut olması gerektiği öğretide belirtilmektedir. Bu çalışma kapsamında, teorinin uygulanmasının ve borçlu dışındaki ilişkili üçüncü kişi şirketin sorumlu kılınmasının gündeme geldiği yargı kararla- rında, teorinin maddi hukuka ilişkin şartlarının uygulanıp uygulanmadı- ğı, hangi kapsamda uygulandığı, organik bağ kriterleri ile kesişen ortak noktalarının bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Bu bağlamda yargı kararlarında özellikle ‘malvarlıkların karışması’, ‘tüzel kişiliğin kötüye kullanılması’ kapsamında ele alınan olguların neler olduğu, ‘organik bağlar’ kavramından ayrı koşullar olarak mı yer bulduğu, yoksa ortak bir paydada buluşup buluşmadığı incelenmiştir. Tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisi, sermaye şirketlerinin temelini oluşturan sınırlı sorumluluk ilkesi, ortakların şirket borçlarından sorumlu tutulamaması ve mal ayrılığı ilkelerinin önemli bir istisnasını teşkil eder. Dolayısıyla kuramın ikincil nitelikte olduğu ve öncelikle borçlu şirketin takip edilmiş olması gerektiği öğretide belirtilmektedir. Çalışmamızda kuramın uygulanmasını sınırlandıran bu şartların ilişkili şirketin sorumluluğuna ilişkin yargı kararlarındaki yeri incelenmiştir.

Abstract

The theory of piercing the corporate veil in Turkish law has been developing based on two different branches. On one hand, judicial prac- tice of nearly twenty years relies on the organic bonds criteria as the legal basis for holding liable the related company. On the other hand, it is stated in the doctrine that the commingling of assets and affairs, un- dercapitalization, and foreign management should be present as the sub- stantive law conditions of the theory. However, these two different bases have been recently converged and blended in a sense. Within the scope of this study, it has been researched whether the theory's substantive law conditions find any application area in judicial decisions and if so to what extent they do, and whether there are over- lapping or diverging points with the organic bond criteria in judicial decisions that concern the application of the theory for the liability of the related company. In this context, it has been researched whether "commingling of assets" and "abuse of legal personality", take place in judicial decisions as separate conditions and differ from "organic bond" criteria or whether they meet on a common denominator. The theory of lifting/ piercing the veil can be applied only in lim- ited situations. It constitutes an exception to basic principles of capital companies, such as the limited liability, the principle that the partners cannot be held liable for the debts of the company toward creditors, and the principle of separation of the assets. I.e., the theory is exceptional and secondary; the claim and enforcement proceedings should be as- serted first against the debtor company. Accordingly, have been exam- ined the application area of the theory conditions in judicial decisions concerning the liability of the related company.