BİR SORUMSUZLUK NEDENİ OLARAK İDDİA VE SAVUNMA DOKUNULMAZLIĞI (TCK m.128)

Özet

TCK m.128’de yer alan, “Yargı mercileri veya idari makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsa- mında, kişilerle ilgili olarak somut isnadlarda ya da olumsuz değerlen- dirmelerde bulunulması halinde, ceza verilmez”şeklindeki düzenleme, Türk hukuk doktrininde çoğunlukla iddia ve savunma hakkının kulla- nılması (TCK m.26/1) kapsamında bir hukuka uygunluk nedeni olarak kabul edilmektedir. Daha az savunulan diğer görüşegöre ise bu doku- nulmazlık aslında fail için kabul edilmiş bir sorumsuzluk (bağışıklık, cezasızlık) nedenidir. Böylesine bir fikir ayrılığının sadece teorik düzey- de kaldığı düşünülmemelidir. Çünkü kabul edilecek olan görüşe göre, düzenlemede gösterilen şartların gerçekleşmesi halinde, iddia ve savun ma yapan hakkında verilecek karar değişecektir. Hukuka uygunluk se- beplerinden hakkın kullanılması olarak kabul edilmesi durumunda; fiili gerçekleştiren için “olayda hukuka uygunluk nedenin bulunması” nede- niyle, suçun unsuru oluşmadığından, CMK m.223/2-d gereğince “be- raat”; düzenlemenin bir sorumsuzluk (bağışıklık, cezasızlık) nedeni olarak kabul edilmesi durumunda ise, fail hakkında, “İşlenen fiilin suç olma özelliğini devam ettirmesine rağmen”, CMK m.223/4-b hükmü ge- reğince, “ceza verilmesine yer olmadığı kararı” verilmesi gerekir.

Abstract

Regulation, included in article 128 of Turkish Penal Code (TPC) as “In case of tangible attributions or negative assessments related to persons within the scope of written or oral applications, prosecution and defences made before judicial or administrative authorities, no penalty is imposed”, is generally accepted as a cause of compliance with law within the scope of use of the right to prosecute and defend (TPC art. 26/1). According to a poorly-defended view, such immunity is a cause of nonliability (immunity, impunity) accepted for the perpetrator. It should not be considered that such a divergence remains only at theoretical level; because, according to an acceptable view, the resolution to be given for the prosecutor and defender shall change in case of occurrence of conditions shown in the regulation. In case of adoption as use of right among causes of compliance with law, “acquittal” resolution should be given for the perpetrator under article 223/2-d of Code on Criminal Pro- cedure due to “lack of cause of compliance with law”; and in case of adoption as a cause of nonliability (immunity, impunity), resolution should be given for the perpetrator as “no need to impose penalty” under provision of article 223/4-b of Code on Criminal Procedure despite the fact that “the committed act continues to have the nature of criminal act”