SCS-CN METODOLOJİSİ İÇİN HAVZA MORFOLOJİK HARİTALARININ GELİŞTİRİLMESİ: SİSNE HAVZASI ÖRNEĞİ

DEVELOPMENT OF WATERSHED MORPHOLOGICAL MAPS FOR THE SCSCN METHODOLOGY: CASE STUDY OVER SISNE BASIN

Özet

Bu çalışma, Kahramanmaraş Sisne Havzası üzerinde gerçekleştirilmiş olup bölgedeki geçmiş taşkın olaylarının nedenleri havza morfometrisi yönünden araştırılmıştır. Bu amaçla, SCS-CN metodolojisi kullanılarak; Hidrolojik Toprak Grupları (HTG), Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü (AKAÖ) gibi veriler Arc-GIS ortamında işlenmesiyle Eğri Numaraları (CN) elde edilmiştir. Sisne Havzasına ait CN değerlerinin ortalaması 82,62, havzanın toprak tarafından tutulan potansiyel maksimum yağış miktarı (S) 53,43 mm ve başlangıçta tutulan yağış miktarı (Ia) 10,7 mm olarak hesaplanmıştır. Havza hidrolik uzunluğu, havza eğimi gibi parametrelere bağlı olan gecikme süresi ise (tlag) 2,46 saat olarak belirlenmiştir. Ayrıca, havza ortalama geçirimsiz alanlarının yüzdesi arazi özellikleri haritasından yararlanarak %20,76 ve geçirimsizlik sınıfı olarak havza çoğunluğunun ormanlar sınıfında olduğu gözlemlenmiştir. Meydana gelen sel, taşkın gibi olayların sebebinin bölgeye ait yağış potansiyelinin yüksek olması, havza yapısı ve şeklinden dolayı olduğu düşünülmektedir. Çalışma çıktıları, meteorolojik parametrelerin eklenmesiyle hidrometeorolojik modeller vasıtasıyla bölgenin potansiyel taşkın haritaları ve hidrograf analizleri gibi gelecekteki çalışmaları motive edebilir.

Abstract

This study was implemented over the Kahramanmaraş Sisne Basin, and the reasons of past flood events in the region were investigated in terms of basin morphometry. For this aim, using the SCS-CN methodology; Curve Numbers (CN) were obtained by processing data such as Hydrological Soil Groups (HTG), Land Use/Land Cover (LULC) in Arc-GIS environment. The Sisne Basin average CN value is 82.62, the basin’s potential maximum retention after runoff begins (S), is 53.43 mm, and the initial abstraction (Ia) is 10.7 mm. The lag time (tlag) depending on the parameters such as the basin hydraulic length and slope was determined as 2.46 hours. In addition, it has been observed that the percentage of basin average impervious area is 20.76% using the land characteristics map, and the majority of the basin is in the forest class as the impermeability class. It might be concluded that the reason for flood and excess-runoff events is due to the high precipitation potential over the region and the basin structure and its shape. The study results can motivate future studies such as potential flood maps and hydrograph analyzes of the region through hydrometeorological models with the addition of meteorological parameters.