Postmenopozal Dönemdeki Kadınlarda Fiziksel Aktivitenin Uyku Kalitesi ve Kardiyovasküler Hastalık Riskine Etkisinin Değerlendirilmesi

Evaluation of the Effect of Physical Activity on Sleep Quality and Cardiovascular Disease Risk in Women in the Postmenoposal Period in Turkey

Özet

Amaç: Menopoz dönemi kadınların kardiyovaskülerhastalık(KVH) riskinin ve uyku sorunlarının arttığı yaşam dönemidir. Çalışmada bu dönemdeki kadınlarda fiziksel aktivitenin kardiyovasküler riskve uyku kalitesine etkisini saptamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde 2018 yılı Ağustos-Aralıkayları arasında polikliniğe başvuran dahil olma ve dışlanma kriterleri karşılayan 342 postmenopozal kadın ile yapılmıştır. Kadınlara sosyodemografik veri formu, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi kısa form, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi uygulanmış, Framingham formülasyonu ile kardiyovasküler risktahmini hesaplanmıştır. Alınan veriler SPSS 23. programı ile değerlendirilmiş, Pearson korelasyon, ANOVA ve Ki-kare test teknikleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda kadınların yaş ortalaması 60,77±9,2 yıl idi. 10 yıllık KVR yüksek olanların oranı %66,1 idi. Pittsburgh Uyku Kalitesi (PUKİ) Skoru 9,05±4,33 ve iyi uyku kalitesine (PUKİ ≤5) sahip olanların oranı %24,6 idi. Fiziksel aktivite düzeyi 848,68±1213,08 MET-dk/hafta olarak saptandı. Fiziksel olarak aktif olmama durumunun hipertansiyon tanısı varlığı ile ilişkili olduğu görülmüştür. (p=0,026). Kadınlarda fiziksel aktivite düzeyi şiddetli olanların beden kitle indeksinin(BKİ) düşük olduğu (p = 0,035) , beden kitle indeksi ve gündüz işlev bozukluğu arttıkça KVR’ninarttığı görüldü. Kardiyovasküler riskile uyku kalite skoru ve alt parametreleri fiziksel aktiviteye göre değişmedi. Fiziksel aktivite düzeyinin şiddeti ile Framingham risk skoru(FRS) arasında anlamlı fark olduğu (p=0,032) , fiziksel aktivite düzeyi yüksek olanların FRS en yüksek iken fiziksel aktivite düzeyi düşük olanların FRS en düşüktü. Uyku kalitesi ve alt parametreleri fiziksel aktivite düzeyine göre değişmedi. Obezite varlığında kardiyovasküler risk, alışılmış uyku etkinliği ve uyku bozukluğu komponent skorunun arttığı gösterildi. Sonuç: Menopoz öncesi dönemden itibarenobeziteyi azaltıp KVH’ınbaşlamasını veya ilerlemesini önlemek için kadınlar uygun fiziksel aktivite yapmaya yönlendirilmelidir. Postmenopozal dönemde uyku kalitesini arttırmak amacıyla uyku hijyeni eğitimleri verilebilir.

Abstract

Objective: Menopause is a period of life in which women are at increased risk of cardiovascular diseases and sleep problems. In this study, we aimed to determine the effect of physical activity on CVR and sleep quality in women in this period. Methods: The study was conducted with 342 postmenopausal women (PMW) who met the inclusion and exclusion criteria who applied to the outpatient clinic between August and December 2018 at Health Sciences University Dışkapı Yıldırım Beyazıt Training and Research Hospital. Women were given sociodemographic data form, International Physical Activity Questionnaire short form(IPAQ-SF), Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) , calculated CVR estimation with Framingham formulation. The data were evaluated with SPSS 23 program. Results: In our study the mean age of women was 60.77 ± 9.2 years. The rate of patients with a 10-year CVR was 66.1%. The Pittsburgh Sleep Quality (PSQI) scorewas 9.05 ± 4.33 and the rate of good sleep quality (PSQI ≤5) was 24.6%. Physical activity (PA) level was found to be 848.68 ± 1213.08 MET-min /week. It was observed that the state of being physically inactive was associated with the presence of a diagnosis of hypertension (p = 0.026). It was observed that those with severe PA levels in women had low body mass index (BMI) (p = 0.035), and increased CVD as the BMI and daytime dysfunction increased. Cardiovascular risk (CVR), sleep quality score and subparameters did not change according to physical activity. While there was a significant difference between the severity of PA level and Framingham risk score (FRS) (p = 0.032), those with high PA levels had the lowest FRS. Sleep quality and subparameters did not change according to PA level. In the presence of obesity, CVR, habitual sleep afficiency and sleep disorder component scores were shown to increase. Conclusions: From the pre-menopausal period, women should be directed to perform appropriate PA to reduce obesity and prevent the onset or progression of CVD. Sleep hygiene trainings can be given to improve sleep quality in the postmenopausal period.