Dursunbey İlçesinde Antibiyotik Kullanımında Uyumsuzluk: Kesitsel Bir Çalışma

Özet

Amaç: Antibiyotikle tedaviye uyumsuzluk, tedavi başarısızlığı, yan etki artışı, daha yüksek tedavi maliyeti ve antibiyotik direncinin en önemli nedenidir. Bu çalışmada Dursunbey ilçesinde antibiyotikle tedavi uyumsuzluğunu etkileyen faktörlerin araştırılması, alınması gereken önlemlerin belirlenmesi ve eğitim etkinliklerinin şekillendirilmesi amaçlanmıştır.Yöntemler: Son 3 ay içinde antibiyotik kullanan 129 gönüllü çalışmaya dahil edilmiştir. Her bir gönüllüye yüz yüze görüşmeyle toplam 14 sorudan oluşan bir anket uygulanmıştır. Gönüllülerin yanıtları temelinde kesitsel bir çalışma yapılmıştır. Veriler iki değişkenli analiz ve lojistik regresyon modeliyle değerlendirilmiştir. Bulgular: Antibiyotik kullanımına uyumsuzluk oranı %35 olarak tespit edilmiştir. İki değişkenli analizde kadın cinsiyet, daha küçük yaşta olmak, aile sağlığı merkezinde antibiyotik reçete edilmesi, üst solunum yolu yakınmaları için antibiyotik kullanımı, antibiyotik tedavisinin ilk günlerinde iyileştiğini düşünme ve düşük eğitim düzeyinin antibiyotik kullanımına uyumsuzlukla belirgin ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Çok değişkenli analizde "iyileştiğini düşünme" ("Odds ratio": 5.05) ve kadın cinsiyet ("Odds ratio": 14.38) antibiyotik kullanımında uyumsuzluğa neden olan bağımsız risk faktörleri olarak tespit edilmiştir. Sonuçlar: Antibiyotik kullanma uyumu hekim ve eczacı tarafından tatmin edici ve uygun bilgi verilmesi, hızlı tanı testlerinin kullanılması, üst solunum yolu yakınmalarıyla başvuran her bir hastada antibiyotik gereksiniminin hekimler tarafından doğru bir şekilde değerlendirmesi ve okullar ve ana-çocuk sağlığı merkezlerinde antibiyotiklerle ilgili eğitici aktivitelerin tasarlanmasıyla artırılabilir.

Abstract

Objective: Non-compliance with antibiotic use is a major cause of treatment failure, increased adverse effects, higher healthcare costs and antibiotic resistance. In this study, our objective was to investigate the factors affecting non-compliance with antibiotic use in Dursunbey, to define preventive measures, and to design content of educational activities. Methods: 129 volunteers who have used antibiotics in the last 3 months were involved in the study. A brief questionnaire with 14 questions was applied through face to face interview. A cross-sectional study was performed on the basis of volunteers' replies. The data were evaluated by bivariate analysis and a logistic regression model. Results: Non-compliance in antibiotic use was detected to be 35%. Bivariate analysis revealed that female sex, age, antibiotic prescription in family medicine centers, antibiotic consumption for upper respiratory tract complaints, feeling better on the first days of antibiotic course, low education level were significantly related to non-compliance in antibiotic use. Multivariate analysis showed that "feeling better on the first days of antibiotic course" (Odds ratio: 5.05) and "female sex" (Odds ratio: 14.38) were significantly related to noncompliance in antibiotic use. Conclusions: Compliance with antibiotic use can be increased by physicians and pharmacists giving satisfactory and appropriate information, performing rapid diagnostic tests, thorough evaluation of antibiotic necessity in each patient with upper respiratory tract complaints by physicians and designing educational activities about antibiotics in schools and maternal healthcare centers.