Karaciğer Biyopsisi Yapılmış Olan HBeAg-Negatif Kronik Hepatit B Hastalarının Rehberler Eşliğinde Değerlendirilmesi

Evaluation of HBeAg-Negative Chronic Hepatitis B Patients Who Had Undergone Liver Biopsy in Accordance With the Guidelines

Sevinç DURAL, Funda GÖZÜTOK, Semiha SOLAK GRASSIE, Belgin COŞKUN, Ş. Deniz ATAKENT

Özet

Amaç: Ülkemizde hepatit B hastalarının çoğunluğunu oluşturanHBeAg-negatif hastalarda tedavi kararı ancak karaciğer biyopsisiuygulanarak verilebilmektedir. Rehberlere göre bazı hastagruplarında HBV DNA ve alanin aminotransferaz (ALT) düzeyiyletedavi kararı verilmesi önerilmekte, karaciğer biyopsisi yapmazorunluluğu bulunmamaktadır. Karaciğerin fibroz durumunu değerlendirmekiçin invazif olmayan fibroz ölçüm testleri de kullanılabilmektedir.Çalışmamızda, fibroz ölçüm testlerinin invazif birişlem olan karaciğer biyopsisi sonucunu öngörebilirliğinin araştırılması,hastalarımızın rehberler ve ülkemizde uygulanan tedavikriterleri açısından değerlendirmesi amaçlanmıştır.Yöntemler: Kliniğimizde karaciğer biyopsisi yapılmış olan25 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastaların demografiközellikleri, karaciğer biyopsisi patoloji sonuçları, HBV DNA düzeyleri,tedavi başlanma durumları kayıt altına alındı. “AST toPlatelet Ratio Index” (APRI) ve “Fibrosis-4” (FIB4) skorları hesaplandı.APRI ve FIB4 sonuçlarıyla karaciğer biyopsisi sonuçlarınınkorelasyonu araştırıldı. Tedavi başlanamayan hastalarınrehberlere göre tedaviye uygunluk durumu değerlendirildi.Bulgular: Biyopsi sonuçlarıyla Sağlık Uygulama Tebliği’ne göre15 hastaya tedavi başlanırken, hastaların 10 (%40)’una tedavibaşlanamadı. Bu hastaların 6’sı HBV DNA ve ALT düzeyi yüksekolan hastalardı. Hastaların APRI skoruyla, karaciğer biyopsisindekiIshak histolojik aktivite indeksi ve fibroz skoru arasında korelasyonsaptanmadı (p=0.4, p=0.3). FIB4 skoru, biyopsi sonucundakiIshak histolojik aktivite indeksi (p=0.03) ile korele iken,fibroz skoru (p=0.5) ile korele değildi.Sonuçlar: Çalışmamızda biyopsi yapılan hastaların %40’ına tedavibaşlanamadığı, bu hastaların bir kısmının rehberlere görekaraciğer biyopsisi uygulanma zorunluluğu olmadan tedaviönerilen hastalar olduğu anlaşılmıştır. Fibroz testleri biyopsiyapılmadan karaciğer biyopsisi sonucunu öngörebilme konusundayetersiz kalmaktadır. Karaciğer biyopsisi uygulanma gereksiniminiazaltma konusunda yardımcı olamayacakları düşünülmektedir.Klimik Dergisi 2018; 31(1): 37-40.

Abstract

Objective: In HBeAg-negative patients who constitute most of the hepatitis B patients in our country, treatment decision is made according to biopsy result. Guidelines do not require biopsy in some patient groups and suggest the treatment decision with HBV DNA and alanine aminotransferase (ALT) level. Non-invasive fibrosis measurement tests can also be used to assess liver fibrosis status. In our study, we aimed to investigate fibrosis measurement tests’ predictability of liver biopsy result which is an invasive procedure and to evaluate our patients in terms of guidelines and national treatment justification criteria. Methods: HBeAg-negative 25 patients who had undergone liver biopsy in our clinic were investigated retrospectively. Patients’ demographic features, liver biopsy results, HBV DNA levels and treatment decisions were recorded. AST to Platelet Ratio Index (APRI) and Fibrosis-4 (FIB4) scores were calculated. The correlation between APRI and FIB4 scores and biopsy results was investigated. Patients whom treatment could not be started were evaluated for eligibility according to guidelines. Results: With the biopsy results, the treatment was started in 15 patients while 10 (40%) of the patients could not be treated according to the valid national reimbursement regulations. Six of these 10 patients were the patients with high HBV DNA and ALT levels. APRI scores did not correlate with biopsy Ishak histologic activity index and fibrosis scores (p=0.4, p=0.3). FIB4 scores were in correlation with biopsy Ishak HAI scores (p=0.03) but did not correlate with fibrosis scores (p=0.5). Conclusions: In our study, it was understood that 40% of the patients who had undergone biopsy were not able to start treatment, and some of these patients were recommended to be treated without the necessity of liver biopsy according to the guidelines. Fibrosis tests are insufficient to predict liver biopsy results. It is thought that they cannot help to reduce the need for liver biopsy. Klimik Dergisi 2018; 31(1): 37-40.