Michel Foucault’da Söylem, Hakikat ve İktidar İlişkisi Üzerine Bir İnceleme

Özet

Foucault, kendi yaptığı işi “düşüncenin eleştirel tarihi” olarak adlandırır. Ancak, düşüncenin eleştirel tarihi, hakikatin elde edilmesinin veya gizlenmesinin tarihi değil, hakikat oyunlarının ortaya çıkışının tarihidir. Bu tarih de, iktidar ve iktidarın işleyişi ile doğrudan bağlantılıdır. Söylem, hakikat ve iktidar arasındaki ilişki çerçevesinde iktidar sorununu ele alan Foucault, kapitalizmin gelişme koşullarına bağlı olarak şekillenen hastane, hapishane gibi kapatılma kurumlarında iktidarın işleyişini araştırır. Temel sorunu iktidarı iktidar ilişkilerinden hareketle ele almak ve buna bağlı olarak bir iktidar çözümlemesi yapmaktır. Foucault, bu bağlamda, modern kurumların analizine bağlı olarak devleti de problem edinir. Ona göre, iktidarın söz konusu olduğu her yerde bir direniş imkanı da vardır. Direnmek, bir bakıma, farklı bir söylem ortaya koymak, iktidar oyununun dışında bir oyunu geliştirmeye çalışmak demektir. Bu nedenle, iktidar söz konusu olduğunda, mevcut iktidar oyununun dışına çıkmak için, devleti oyunun dışında bırakmak gerektiğini düşünen Foucault, bu noktada felsefeye önemli bir yer açar.

Abstract

Foucault calls his work “a critical history of the thought.” However, the criticalhistory of the thought is the time, when any truth games appear, but not the time,when the truth is obtained or hindered. This history is directly linked to the powerand to how the power operates. Foucault, who also deals with the power matter inline with the relation between discourse, truth and power, inquires function of thepower in any enclosed institutions formed depending on development conditionsof the capitalism such as hospitals, jails, etc. His main problem is to deal with thepower by acting with any power relationship and to make a power solutionaccordingly. In this context, Foucault also adopts the states as a matter dependingon analysis of modern institutions. He thinks that there is a resistance opportunityin wherever the power is available. Resistance means in some ways setting forth adifferent discourse and developing a game other than the power game. Therefore,Foucault, who thinks that, when the power is at stake, one should go out of theexisting game and leave the state our of the game, makes a critical room forphilosophy at this point.