Okul Öncesi Dönemde Teknoloji Bağımlılığı: Resimli Çocuk Kitaplarına Yönelik Bir İnceleme

Technology Addiction in Preschool Period: An Analysis on Illustrated Children's Books

Özet

Günümüzde teknolojik araçlar insan yaşamında önemli bir yer edinmeye başlamıştır. Teknolojik araçların bireylerin fiziksel,sosyal-duygusal, bilişsel ve dil gelişimine olumlu ve olumsuz etkisinin olduğu birçok araştırmayla belirlenmiştir. Bilim veteknolojideki gelişmeler doğrultusunda çocuk açısından geçmişte popüler olan kalem, kitap, defter ve silgi gibi araç gereçlerinyerini tablet, telefon, bilgisayar gibi araçlar almıştır. Bu yönden incelendiğinde, günümüzde yaygın olarak kullanılan teknolojiodaklı birçok aracın insanlar üzerinde olumlu ve olumsuz sonuçlar meydana getirdiği söylenebilir. Özellikle erken çocuklukdöneminde teknolojik araçların yanlış kullanımı istenmedik kalıcı sonuçlara sebep olabilmektedir. Bu nedenle aileler ve eğitimsürecinde yer alan paydaşlar teknoloji bağımlılığının önlenmesi konusunda bilinçlendirilmelidir. Ailelerin ve eğitimcilerinçocuklara doğru bilgi aktarabilmeleri için kullanacakları en önemli araçlardan biri de resimli çocuk kitaplarıdır. Resimli çocukkitapları aracılığıyla çocuklara teknolojik araçların nasıl, ne kadar süre kullanılacağı ve yanlış kullanımında oluşabilecek sorunlarçocukların gelişim düzeylerine uygun aktarılabilmektedir. Bu durum teknoloji bağımlılığı konusunu kapsayan resimli çocukkitaplarının içeriğinin ve aktarılış biçiminin doğru olması gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda çalışmanınamacı, okul öncesi döneme yönelik teknoloji bağımlılığı konusunu içeren resimli çocuk kitaplarının içeriğini incelemektir.Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örneklemeyöntemiyle belirlenmiştir. Bu doğrultuda çalışma grubu, baskısı devam eden ve araştırmacıların ulaşabildiği 15 resimli çocukkitabından oluşmuştur. Resimli çocuk kitapları doküman inceleme yöntemiyle incelenmiştir. Betimsel analiz ve içerik analizitekniğiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, incelenen resimli çocuk kitaplarında çocukların sıklıkla maruz kaldıklarıinternet ortamındaki tehlikeler konusunda yeterince içeriğe yer verilmediği, ayrıca teknoloji bağımlılığına ilişkin önerilençözümlerin bazılarının uygun olmakla birlikte yeterli düzeyde verilmediği görülmüştür. Diğer kitaplarda olduğu gibi teknoloji bağımlılığı konulu resimli çocuk kitapları da çocuğun gelişim özelliklerine uygun şekilde yazılmalı, yol gösterici olması açısındanailelere yönelik bilgi notu ve kitabın hitap ettiği yaş grubuna ilişkin bilgilere yer verilmelidir. Bunların aynı sıra söz konusu çocukkitaplarında kaygı, stres, korku yaratan ve aile ya da çocuğu suçlayan yargılardan kaçınılmalıdır.

Abstract

In today’s world, technological devices have started to take an important part in human life. Many studies have determinedthat technological devices have positive and negative effects on individuals' physical, social-emotional, cognitive, and languagedevelopment. In parallel with the developments in science and technology, tools such as pens, books, notebooks, and erasers,which used to be popular in the past for children, have been replaced by devices such as tablets, phones, and computers. When examined from this aspect, it can be mentioned that many technology-based devices, which are widely used today, havepositive and negative effects on people. Especially in early childhood, the misuse of technological devices can cause undesirableand permanent results. For this reason, families and stakeholders in the education process should provide awareness of theprevention of technology addiction. Illustrated children's books are one of the most important tools that parents and educatorscan use to convey accurate information to children. With the help of illustrated children's books, how and how longtechnological devices will be benefited, and problems that may arise in their misuse can be conveyed to children in accordancewith their developmental levels. This situation reveals the requirement for the content and the way of conveying the contentof illustrated children’s books related to technology addiction to be correct. In parallel with this information, the study aimedto examine the content of illustrated children's books on technology addiction for the preschool period. The qualitativeresearch method was used in the research. The study group was determined by the criterion sampling method, one of thepurposeful sampling methods. Accordingly, the study group consisted of 15 illustrated children's books that are still in printand accessible to researchers. Illustrated children's books were examined by document analysis method. The books wereanalyzed using descriptive analysis technique and content analysis technique. As a result of the study, it was observed that theillustrated children’s books examined did not contain enough content about the dangers that might be encountered in theinternet environment which children are frequently exposed to, and some of the suggested solutions for technology addictionare considered appropriate, but not presented sufficiently. As in other books, illustrated children's books on technologyaddiction should be written according to the child's developmental characteristics, and an information note for families andinformation about the age group that the book addresses should be included for guidance. Besides, in these children's books,judgments that create anxiety, stress, and fear and blame the family or the child should be avoided.