YÜZBAŞI MIRCHER’YE GÖRE XIX. YÜZYILIN ORTALARINDA TRABZON-ERZURUM YOLU

THE TRABZON-ERZURUM ROAD IN THE MIDDLE OF THE XIXth CENTURY ACCORDING TO CAPTAIN MIRCHER

Özet

Tarih boyunca Doğu Anadolu ve İran’ın bir çıkış kapısı olan Trabzon-Erzurum yolu hem ticari hem de askerîaçı-dan oldukça önemliydi. 18. yüzyılda askeri önemi nede-niyle küçük çaplı tamiratlar gören bu yol 19. Yüzyılın ilk yarısında İran transit ticaretinin ana güzergâhı haline ge-lince yolun koşullarını iyileştirmeye yönelik çalışmalar da başlamış oldu. Bu amaçla 1850’de geniş bir proje ile baş-layan çalışmalar 1858’e kadar akim kaldı. Kırım Savaşı döneminde askeri ehemmiyeti ortaya çıkan yolun koşul-ları oldukça kötüleşti. Yolun bu durumu askeri uzmanla-rın da dikkatini çekmekteydi. Kırım Savaşı’nda Fransa’nın Doğu Ordusu’nda görev yapan Hippolyte Mircher, savaşın sona ermesinden sonra General Pélissier tarafından Doğu Anadolu’da topografik araştırmalar yapmak üzere görev-lendirilmiş ve Yüzbaşı Saget ile Mayıs 1856’da Trabzon’a gelerek Trabzon-Erzurum yolunu incelemiş ve yolun ha-ritasını yaparak ayrıntılı bir rapor hazırlamıştır. Bu rapor yolda tamiratların yeniden gündemde olduğu bir dö-nemde yolun durumuna dair ilginç bilgiler içermektedir. Bu çalışma, Mircher’nin Kuzey Anadolu Misyonu ve ra-poru çerçevesinde Trabzon-Erzurum yolunun durumu hakkında değerlendirmeler yapmayı amaçlamaktadır.

Abstract

Throughouthistory,theTrabzon-Erzurum road, which is an exit gate of Eastern Anatolia and Iran, was very important both commercially and militarily. The road, which underwent minor repairs due to its military importance in the 18th century, became the main route of Iranian transit trade and efforts to improve its conditions began in the first half of the 19th century. For this pur-pose, a large project started in 1850; however, these works did not continue until 1858. During the Crimean War, the conditions of the road, which had emerged as military importance, worsened con-siderably. Thissituation of the road attracted the attention of military experts. Hippolyte Mircher, who served in the Eastern Army of France during the Crimean War, was appointed by General Pélissier to conduct topographic sur-veys in Eastern Anatolia in 1856. He came to Trabzon in May 1856 with Captain Saget and prepared a detailed map and report on the road.Mircher'sreportcontainsinterestinginfor-mation on the road at a time when repairs were on the agenda again. This study aims to assess thesituationofthe Trabzon-Erzurumroad within the framework of Mircher's North Ana-tolian Mission and report.