DOĞU KARADENİZ BÖLGESİ’NDE DOKUNAN GELENEKSEL KUMAŞLAR ÜZERİNE BİR DENEME

Özet

Dokumacılık, insanlık tarihiyle başlayıp ihtiyaçlar ge-reği ortaya çıkan ve zamanla gelişip geçmişin izlerini de bünyesinde barındırarak günümüze kadar gelen bir sa-nattır. Anadolu’da her bölgenin dokuması geleneksel ve bölgesel özellikler taşımakta, yaşam kültürü, inançları, iklimi, kullanılan malzemenin bölgede bulunurluğu, iplik-lerde kullanılan ve doğal boyalardan elde edilen renkler, üzerlerinde yer alan motifler, kullanım amacı vb. birta-kım unsurlar belirleyici olmaktadır. Çalışma sahası olan Doğu Karadeniz Bölgesi, bu özelliklere sahip dokumaların bulunduğu ve geleneksel yöntemlerle, el tezgâhlarında yapılan bu dokumaların örneklerini bize sunmaktadır. Doğu Karadeniz Bölgesi’nde yapılan saha çalışmalarında; Artvin ve Bayburt’ta ehram, Giresun’da Tamzaradoku-ması ile Tirebolu bezi, Rize’de Rize bezi (feretiko), Trab-zon’da ise keşan dokuma ve futa peştamal, Trabzon ketanı (bezi) ya da tevek adı verilen bez dokumaların yapıldığı tespit edilmiştir. Bölgede bulunan bu dokumalar benzer-lik ve farklılıklarıyla ele alınarak değerlendirilmiştir.

Abstract

Weaving is an art that started with the history of humanity and emerged as a matter of necessity, and has evolved over time and incorporated the traces of the past. The weaving of each region in Anatolia has tradi-tional and regional characteristics, its life culture, beliefs, climate, availability of the material used in the region, colors used in yarns and natural dyes, motifs on them, purpose of use, etc. a number of factors are decisive. The Eastern Black Sea Region, which is the study area, pro-vides us with examples of these weavings with these char-acteristics and made with traditional methods on hand looms.In the field studies carried out in the Eastern Black SeaRegion; It has been determined that ehram in Artvinand Bayburt, Tamzara weaving and Tire-bolu cloth in Giresun, Rize cloth (feretiko) in Rize, and discovery weaving and futa loincloths, Trabzon ketan (cloth) or tevek. These weawings in the region have been evaluated with their similarities and differences.