Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlikte Ney (Mevlânâ’nın Mesnevî’sinde) Metaforu ile Telkin

Suggestion with Ney Metaphor in Psychological Counseling and Guidance (in Mevlânâ’s Mesnevî)

Özet

Metafor kullanımı insanlık tarihi kadar eskidir. Bütün kültürlerde metafor kullanılma- sına karşılık bazı kültürlerde daha yaygın kullanılmaktadır. Toplum merkezli olma özelliği ağır basan Türk kültüründe metaforların psikolojik danışmada kullanımının bireysel merkezli kültürlere göre önemi daha fazladır. Kültürümüzde önemli metafor- lardan biri olan “Ney” pozitif psikolojik telkinde iki manâya gelmektedir. Birincisi hikâyede birey için ayna modeli görmesi, ikincisi ise bireyin gelecek yordamasıyla birlikte kendini hikâyede bulmasıdır. “Ney” kendi kendini telkin eden bir rol-model olarak ortaya çıkar. Bu çalışmada danışan ve danışman arasında gerçekliğin yapılan- dırılmasında terapötik bir araç olarak “Ney” metafor kullanımı ve metafor kullanımı- nın olumlu sonuçları üzerinde durulmuştur. Mesnevî’nin ilk 18 beyti “Ney”le ilgilidir ve özellikle ilk beyti de “Ney” metaforuyla başlamaktadır. Bu çalışmada nitel tarama yöntemi kullanılmıştır. “Ney” en çok ayrılık ve aşk kavramları için kullanılmıştır. Aşığın olgunlaşması aşkın ateş çemberinden ve tecrübesinden geçmesine bağlanmış ve bir eğitim aracı olarak kabul edilmiştir. Mevlânâ’nın felsefesinde “Ney,” insan-ı kâmil’in, belirli aşamalardan geçen olgunlaşmış insanın sembolü olarak kullanılmış-tır. “Ney”in en önemli metaforu cennetten kopmuş insana benzetilmiş olmasıdır. İn- sanın tekrar cennete dönebilmesi amacıyla kâmil bir mümin olması için çaba sarfet- mesi telkin edilmektedir. “Ney”in psikolojik danışmanlık ve rehberlikte telkin ve te- rapi aracı olacağı bulgusuna ulaşılmış ve rehberlikte bir telkin aracı olarak kullanıla- bileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract

This study aims to analyze the role of metaphors in psychological counseling. The use of metaphors in psychological counseling in Turkish culture is more important than individual cultures. When we consider the sources of culture-specific metaphors, we often think of tales, short stories, jokes, proverbs, rituals, etc. revenue. Our culture has a very rich heritage in this regard. Hz. Mevlânâ Rumi and Yunus Emre, Haci Bektas Veli, Nasrettin Hoca, epics, folk songs, daily life examples can be the source of psychological counselors. Of these, the famous Turkish thinker Mevlânâ Celalettin Rumi, who lived in the 13th century, starts with the Mesnevî book Ney, which consists of 26 thousand couplets, the masterpiece of Rumi. The ney metaphor has two meanings in positive psychological suggestion. This study focused on the use of “Ney” metaphor as a therapeutic tool for constructing reality between the client and the consultant and the positive results of the use of metaphor. This study aims to present a different perspective and a new perspective in psychological counseling.