Vasıf Öngören ’in Almanya Defteri’nde Göç Olgusu

Özet

Bu çalışmada, göç olgusu oyunun yazıldığı döneme dair yazarın kendi bakış açısıyla verdiği siyasi ve ekonomik bilgiler ışığında analiz edilmeye çalışılmıştır. Oyunda yoksulluktan, çalışma koşullarının olumsuzluğundan bıkan, tükenen bir ailenin refaha kavuşma arzusuyla evlerini, yurtlarını terk etme serüveni anlatılır. Öngören, Türkiye'nin çok partili döneme geçtiği bir süreçte, göçün ekonomik boyutunu önceleyerek, ülkenin siyasi ve ekonomik sorunlarını seyircinin eleştirisine sunar. Bu bağlamda, Almanya Defteri 1950'li yıllarda Türkiye'de meydana gelen toplumsal ve politik değişimlerin yarattığı pek çok sorunun tiyatro sanatına nasıl yansıtılabileceğinin örneğidir. Brecht'in epik tiyatro kuramını Türkiye'de ilk kez uygulayan tiyatro yazarlarından biri olarak tanımlanan Öngören, bu oyunuyla sistem eleştirisi üzerinden ideolojik çizgisini açıkça gösterir. Ancak yazar siyasal bir sorumluluk yüklenmekle beraber, seyircisine siyasal bir görüş benimsetmek istemez. Onun yerine, sorunlar yaratan durumu tarihsel koşullar içinde göstererek seyircinin eleştirel bir tutum içinde olmasını ister

Abstract

In this study, the phenomenon of immigration is investigated in the light of the political and economic information presented from the perspective of the writer in the period in which the play was written. In the play, the adventure of a family who is fed up with poverty and bad working conditions and leaves their house and hometown with a desire for prosperity is told. By prioritizing the economic dimension of immigration, Vasıf Öngören presents his audience the political and economic problems in the period when Turkey made a transition to multi-party system. In this respect, Almanya Defteri is a sample work which represents how most of the problems resulting from the social and political changes occurring in Turkey in the 1950s are reflected into the theatre. Öngören, identified as one of the first writers applying Brecht’s theory of epic theatre, reveals his ideological line explicitly through the criticism of the system by this play. However, although the writer overtakes a political responsibility, he does not want his audience to accept a political view. Instead, he wants his audience to be in a critical attitude by presenting the event causing problems in its historical conditions