Türkiye’de Askeri Darbeler Karşısında Siyaset Kurumunun Tutumu

Özet

Türkiye Cumhuriyeti tarihinde 27 Mayıs 1960 darbesiyle başlayan darbecigelenek, darbe yapanların amaçlarına ulaşmaları ve herhangi bir yaptırımlakarşılaşmamaları sonucu, günümüze kadar devam etmiştir. Her seferinde farklıgerekçelere dayandırılan darbelerin çoğunluğunun ortak yanı ABD desteği ilegerçekleştirilmiş olmalarıdır. Sivil siyasi liderlerin çoğunluğu darbe veya darbegirişimlerinin ardından askerlerin gölgesinde ve onların sınırları dahilindesiyaset yaparak askerlere övgüler dizmişlerdir. Her darbeden sonra siviller,gelenin kendisi gibi düşünüp düşünmediği üzerine odaklanarak, darbenintemelden yanlış olduğu gerçeğini görmezden gelmişlerdir. 15 Temmuz 2016’ dagerçekleştirilen darbe teşebbüsünde bu durum tersine dönmüş, Cumhurbaşkanı,siyasi partiler ve toplum kesimlerinin önemli bölümü darbe karşıtı bir tavırsergilemişlerdir. 15 Temmuz kalkışmasında Cumhurbaşkanı’nın kararlı tutumu,halkın darbecilere karşı direnişi, darbecilerin cezalandırılmaları ve darbeye karşısivil siyasetçilerin toplu tavır almalarının Türkiye’deki darbeci geleneği büyükölçüde ortadan kaldırdığı söylenebilir. Bu çalışma Türkiye’de darbelerinbaşarısız olması ve darbecilerin cezalandırılarak bir daha darbeye teşebbüsedememelerini sağlamak noktasında 15 Temmuz girişimine kadar siyasetkurumunun üzerine düşen görevi yerine getirmediği denencesine dayalı olarakhazırlanmıştır. Darbeler karşısında siyasi aktörlerin tutumlarını irdeleyen buçalışmada; darbelerin neden ve sonuçları konusunda ayrıntılı bir bilgivermekten ziyade askeri darbeler ve darbe girişimleri karşısında siyasetkurumunun tutumunu incelemeye odaklanılmıştır.

Abstract

The military coups which started with the coup of May 27, 1960 in the history of the Republic of Turkey continued until the day. The common denominator of the majority of the bases, which are based on different grounds each time, is the US support. The majority of civilian political leaders have praised the soldiers after every coup, so the military coups have become a tradition. After every coup, the civilians have forgotten that the coup is basically wrong and they considered their own interests. In the coup attempt on July 15, 2016, this situation reversed because of president, political parties and community members had an anti-coup attitude. The invitation of the people to the streets with the decisive attitude of the President in the 15th of July, people had responsed. This study prepared based on the hypothesis that political institution does not fulfill its duty after military coups. This study aims examines the attitudes of civilian political actors against the military coups in Turkey.