Nasîruddîn Tûsî’nin Ahlâk-ıNâsırî Adlı Eserinde Yer Alan Evrimle İlgili Görüşleri Üzerine

On Naṣīr Al-Dīn Al-Ṭūsī’s OpinionsAbout EvolotionIn His Work Akhlāq-INāṣirī

Özet

Dünyanın nasıl var olduğu, dünya üzerindeki canlı yaşamı-nın nasıl başladığı, insanların nasıl var olduğu gibi sorular insanlı-ğın ilk dönemlerinden günümüze zihinlerimizi meşgul eden husus-lar olmuştur. Bazıları bu sorulara çevresel izlenimlerinden yola çı-karak aklıyla cevap bulmaya çalışırken bazı kimseler de bu konular hakkında çok az bilgi veren dini metinlere müracaat etmişlerdir. Bazı düşünürler ise hem dini metinleri referans alıp hem de çevresel izlenimleriyle bu konuya yeni bir bakış açısı kazandırmışlardır. Ma-kalemizin konusu olan ve evrim hakkında görüşlerini tespit etmeye çalıştığımız Nasîruddîn Tûsî de dini metinler ve çevresel izlenimler-den yaralanarak cansızların, canlıların ve dolayısıyla da insanın yaratılışıyla ilgili bir teori geliştirerek bu konuya cevap bulmaya ça-lışmıştır. Biz bu çalışmamızda Nasîruddîn Tûsî’nin hayatı ve Ahlâk-ı Nâsırî adlı eseri hakkında kısa bir bilgi verdikten sonra onun evrim-le ilgili görüşlerini Ahlâk-ı Nâsırî adlı eserindeki ilgili bölümü dikkate alarak inceleyeceğiz. Ayrıca “Evrim Teorisi”nin modern anlamda dil-lendirilmeye başlamasından asırlar önce İslam düşünürleri tarafın-dan ciddiyetle araştırıldığını göstermeye çalışacağız.

Abstract

From the earliest stages of humanity, some questions have been asked. How the world is created? How the living life on Earth begins? How people exist? These questions are examples related to issues that have occupied our mind.Some of them have tried to find answers to these questions from their environmental impressions in their minds, while others have tried to answer them from religioustexts which give however little information on these questions.Some thinkers have taken a new perspective on this issue with reference toreligioustextsandtheirenvironmentalimpressions. In this work we study Naṣīr al-Dīn al-Ṭūsī and his point of view on evolution. In particular, we try to find out how Naṣīr al-Dīn al-Ṭūsītries to find an answer to this question by developing a theory on the creation of non-living bodies, of the living beings and in particu-lar of the human being by using religious textsand environmental impressions. In this work, after giving a short information about his life and his work Akhlāq-iNāṣirī, we will examine the evolutionary views of Naṣīr al-Dīn al-Ṭūsī, taking into account the relevant sec-tion in his work Akhlāq-iNāṣirī.We will also try to show that the "Theory of Evolution" has been seriously explored centuries ago by Islamic thinkers, before it has begun to be named with modern terms.