Tefsir ve Şerh İlimlerinin Mukayesesi

Özet

İslâm tarihinde en çok yoruma tâbi tutulan iki kaynak Kur’ân ve Sünnet’tir. Tarihî süreçte bu yorumları ifade etmek üzere Kur’ân için tefsir ilmi, hadisler için de zengin bir şerh edebiyatı oluşmuştur. Her iki ilim dalı için kullanılan kavramlar ile bunların dindeki konumu, önemi ve gelişimi bakımından birtakım benzerlikler ve farklılıklar vardır. Bu makalede Kur’ân ve Sünnet’in anlaşılmasını ve yorumlanmasını konu edinen tefsir ve şerh ilimleri için kullanılan kavramlar açıklanmış ve ana hatlarıyla genel bir değerlendirme yapılmıştır. Bu bağlamda her iki ilim dalının ortaya çıkışı ve gelişim süreci, anlama ve yorumlarda kullanılmak üzere ihdas edilip geliştirilen kavramlar, bilimsel parametreler için kullanılan malzeme ve takip edilen metotlar ele alınmıştır.

Abstract

The two sources that have been mostly interpreted in the history of Islam are the Qurʾān and Sunna. In the historical process, in order to express these interpretations, a scientific exegesis (tafsīr) for the Qurʾān and a rich literature of ḥadīth commentary (sharḥ) are produced. For both sciences, one notes some similarities and differences in terms of the concepts which are used and in terms of their position, their importance and their development in the framework of religion. In this article, a general evaluation has been made with the outlines of the concepts used for the tafsīr and commentary sciences that are the subject of understanding and interpretation of the Qurʾān and Sunna. In this context, we discuss the emergence and development process of both branches of science, the concepts created and developed for comprehension and interpretation, the materials used for scientific parameters and finally, the methods which are followed.