FOLKLORU EN KÜÇÜK HALK GRUBUNA ODAKLANDIRMAK:AİLE FOLKLORU

Özet

Kültür bilimlerinin bir şubesi olarak 19. yüzyılda gelişmeye başlayan folklor, 20. yüzyılda hızlı bir gelişmegöstermiştir. Kuzey Amerika folkloristiğinin etkin rol üstlendiği bu gelişim kapsamında folklorun araştırmakonularına, yöntem ve tekniklerine dönük çeşitlilik artmıştır. Bu düzlemde 1950’lerde halk gruplarının folklorikkapasiteleri bağlamında önemine vurgu yapılmaya başlanan aile folkloru, 1970’li yıllarda yaygınlaşan biraraştırma konusu hâlini almıştır. Türk folklor araştırmalarında ise aile folklorunun kapsamına dâhil edilen kimibileşenler araştırmalara konu edilmiş; ancak tanım, kapsam ve yönteme de vurgular içeren bütüncül çalışmalargerçekleştirilmemiştir. Ailenin sosyal ve kültürel yapılara göre değişen karakteristiği dikkatinde dünden bugüneTürk ailesinin folklor kapasitesi ve repertuarının araştırılmasının sadece folklor alanına hizmet etmeyeceği,odağında aileyi bulunduran tüm çalışma kollarına somut veriler sunacağına şüphe yoktur. Bilimsel literatürtaramaları temelinde nitel araştırma yöntem ve yaklaşımıyla hazırlanan makalede, öncelikle grup folkloru terimiözelinde aile folkloruna yönelişin dinamikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bunu Kuzey Amerika folkloristiğininsosyoloji, sosyal antropoloji ve sosyal psikoloji gibi bilgi kollarının deneyimlerinden de yararlanarak ortayakoyduğu aile folkloru çalışmalarının kronolojisine, amaçlarına, kapsam ve yöntemlerine dönük değerlendirmelertakip etmiştir. Akabinde tartışılması ve geliştirilmesi kaydıyla Türk folklor araştırmalarında aile odaklı folklorçalışmalarına bilimsel alt yapı oluşturması amacıyla yönteme ve kapsama dönük görüşlere yer verilmiştir.

Abstract

Folklore was founded in the 19th century as a branch of cultural studies, and flourished in the 20th century – namely at the hands of Northern American folklorists. New sub-branches, methods, and techniques wereintroduced. Likewise, family folklore – the importance of which became apparent in the 1950s within the contextof the folkloric capacity of various social groups – gradually emerged into a disseminating research field in itsown right by the 1970s. Similarly, many a Turkish folklorist has examined certain aspects of family folklore.However, they have yet to conduct any holistic research (which refer to any form of definition, scope, ormethodology). Undoubtedly, were they to consider the dynamic characteristics of the family in their respectivesocial and cultural contexts, they would be able to conduct more meaningful research on the folkloric capacityand repertoire of the Turkish family. This would in turn benefit folklore in general, as well as offer invaluable datafor other fields of study that concentrate on the [Turkish] family. In this study, we have achieved four things. First,we have conducted a qualitative survey of the literature. Second, we defined the dynamics of family folklore withinthe scope of the concept of group folklore. Third, we assessed family folklore studies in terms of chronology,objective, scope and method, all the while drawing upon experiences of Northern American folklorists, namelythose specializing in sociology, social anthropology, and social psychology. Finally, we remarked on method andscope, in an attempt to establish a scientific framework for future folkloric studies focusing on Turkish familyfolklore.