GÂVUR DAĞI VE OSMANİYE YÖRESİNDEKİ TÜRKÜLERDE DAĞ KÜLTÜ

Özet

Osmaniye, Bahçe, Hasanbeyli ve Düziçi’nin içinde bulunduğu bölge; halk arasında Gâvurdağları/Gâvur Dağı olarak bilinmektedir. 1865 yılına kadar yaylak ve kışlak arasında mekik dokuyan buradaki göçerevli Türkmen aşiretleri; bu yaşam tarzından dolayı kültürlerini uzun süre korumayı başarmışlardır. Karacaoğlan ve Dadaloğlu gibi büyük âşıklar yetiştiren bölge, türkü ve bozlak yönünden oldukça zengindir. Yöredeki birçok âşık, Gâvurdağları başta olmak üzere yöresindeki dağlara ya doğrudan türküler söylemiş ya da türkülerinde bu dağları simge olarak kullanmışlardır. Bu çalışmada, yöre türkülerinde tespit edilen dağ imgesi; halkbilimi kuramlarından metin ve bağlam merkezli kuramlar ışığında coğrafya, tarih, dinler tarihi gibi bilimlerin verilerinden de yararlanılarak disiplinler arası ve bütüncül bir bakış açısıyla ele alınıp incelenecektir.

Abstract

The area which ranges through Osmaniye, Bahçe, Hasanbeyli and Düziçi is known as Gâvurmounts/Gâvur Mount. The nomad Turkmen tribes who had been moving between highland and winter quarters until 1865 succeeded to protect their culture for a long time thanks to this lifestyle. The area in which Karacaoğlan and Dadaloğlu grew up is a rich place for folk songs. A lot of minstrels in the area composed many songs directly to either mounts around, especially Gavurmounts or they included some mount names in their songs as symbols. In this study, the mount symbolin some of these folk songs will be analyzed with text and context-centered folklore theory and will also be utilized with geography, history and religious history with an understanding of interdisciplined and holistic perpective.