Dergiler / Kafkas Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 12 - Sayı: 23
SAĞLIK HARCAMALARI – İKTİSADİ BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ (1988-2019)
- Sayfa
- 77–106
- DOI
- —
Özet
Sağlık ve eğitim harcamaları, beşeri sermaye birikiminin kaynakları arasındadır. Sağlık ve eğitim harcamalarının beşeri sermaye birikimi yoluyla iktisadi büyüme sürecine pozitif katkı yaptığı ileri sürülmektedir. Bu çalışmada sağlık harcamalarının Türkiye’de 1988-2019 dönemi gelişimi ve iktisadi büyüme üzerindeki etkisi üzerinde durulmuştur. Çalışmada sağlık harcamalarının GSYİH’daki payı (SH) ve doğuşta yaşam beklentisinin (DYB) iktisadi büyümeye etkisi ARDL eşbütünleşme testi ile analiz edilmiş ve bu değişkenler arasında uzun dönemde eş-bütünleşme ilişkisi bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada, Türkiye’de 1988-2019 döneminde SH ve DYB ile GSYİH arasında pozitif yönlü ilişki belirlenmiştir. Bu çerçevede SH’de görülen bir birimlik artışın GSYİH’da 0.112 birim artışa ve DYB’de görülen bir birimlik artışın GSYİH’da 0.018 birim artışa yol açtığı görülmüştür. Türkiye örneğinde SH ve DYB değişkenlerinin iktisadi büyümeye etkileri karşılaştırıldığında SH etkisinin daha büyük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, yapılan Toda-Yamamoto nedensellik analizi çerçevesinde sağlık harcamaları ile iktisadi büyüme arasında çift yönlü nedensellik ilişkisinin bulunduğu sonucu elde edilmiştir.
Abstract
Health and education expenditures are among the sources of human capital accumulation. It is claimed that health and education expenditures make a positive contribution to the economic growth process through human capital accumulation. In this study, the development of health expenditures in Turkey in the period 1988-2019 and its impact on economic growth is emphasized. In this context, the effects of life expectancy at birth (LEB) and the health expenditures (HE) on economic growth (GDP) were analyzed with the ARDL co-integration test. It was concluded that there is a co-integration relationship between the variables in the long run. In the study, a positive relationship was determined between LEB, HE and GDP in 1998-2019 period in Turkey. In this framework, it has been observed that a one-unit increase in the LEB causes an increase of 0.018 units in GDP and an increase of one-unit in HE leads to an increase of 0.112 units in GDP. When the effects of LEB and HE variables on economic growth are compared, it is concluded that the HE effect is greater in Turkey. In addition, within the framework of Toda-Yamamoto causality analysis, it was found that there is bidirectional causality relationship between health expenditures and economic growth variables.