Ekolojik Taşıma Kapasitesi : Fosfora Dayalı Yüklenme Modeli Kullanılarak Kılıçkaya Baraj Gölü için Taşıma Kapasitesi Tahmini

Ecological Carrying Capacity: Carrying Capacity Estimation for Kılıçkaya Reservoir Using Phosphorus Based Loading Model

Özet

Ekolojik taşıma kapasitesi ekosistemlere zarar verilmeden ortamdan üst düzeyde yararlanma ölçütünü tanımlar. Her ekonomik faaliyet gibi su ürünleri yetiştiriciliğinin de sucul ekosistemler üzerine önemli etkileri bulunmaktadır. Özellikle yüzer ağ kafes balık çiftlikleri yerleşim konumu gereği ortama besleyici element vererek ötrofikasyona neden olabilir. Bu nedenle balık çiftlikleri kurulmadan önce ortamın taşıma kapasitesi hesaplanmalıdır. Bu çalışmada Türkiye’nin Karadeniz Bölgesinde yeralan Kılıçkaya Baraj Gölünün taşıma kapasitesi Dillon-Rigler fosfor yüklenme modeli kullanılarak tahmin edilmiştir. Hesaplamalarda çiftlik ve göl limnolojik verileri; ortalama derinlik 16 m, yüzey alanı 64,4 km2, kabul edilebilir fosfor yükü 30 mg/m3, ortalama fosfor konsantrasyonu 24 mg/m3, yemden yararlanma oranı 1,0-1,5-2,0 arasında kullanılmıştır. Model gölde ağ kafeslerde üretilebilecek yıllık alabalık miktarını 1.697 ton ile 25.162 ton arasında tahmin etmiştir. Gölün derinliğinin az olması, alt havzanın ötrofik yapısı ve küresel iklim değişimi dikkate alınarak, çevreye zarar vermeden ortalama 3000 ton/yıl alabalık üretilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca Türkiye’nin tüm baraj göllerinde; ağ kafes çiftliği kurulmadan önce ekolojik taşıma kapasitesinin hesaplanması önerilmiştir.

Abstract

Ecological carrying capacity defines the degree of maximum utilization of the environment without damaging ecosystems. Aquaculture has significant effects on the aquatic ecosystems something like every economic activity. Especially, floating net cage fish farms may cause eutrophication by releasing nutrients into the environment due to their settlement location. For this reason, the carrying capacity of the environment should be calculated before the establishment of fish farms. In this study, the carrying capacity of the Kılıçkaya Resevoir located in the Black Sea Region of Turkey was estimated using the Dillon-Rigler phosphorus loading model. In the calculations, limnological and cage farm data (average depth 16 m, surface area 64.4 km2, acceptable phosphorus load 30 mg/m3, average phosphorus concentration 24 mg/m3, food conversation rate between 1.0-1.5-2.0) were used. According to the model, annual amount of trout that should be produced by cage farms in the reservoir was estimates as between 1.697 and 25.162 tons. Considering the low depth of the lake, the eutrophic structure of the lower basin, and the global climate change, it has been concluded that an average of 3.000 tons/year trout can be produced without damaging the environment. In addition, it is suggested that ecological carriyng capacity for all reservoir in Turkey should be estimated before the fish farm establishment.